Direnç, akar popülasyonunun bir etken maddeye karşı duyarlılığını yitirmesidir. Kimyasal uygulandıkça duyarlı akarlar ölür, dayanıklı olanlar hayatta kalıp ürer. Birkaç sezon sonra popülasyonun büyük bölümü dirençli hale gelir ve ürün işe yaramaz olur.

Bu bir ürün kusuru değil, seçilim sonucudur. Aynı ürünü ne kadar çok kullanırsak, onu işe yaramaz hale getirmeyi o kadar hızlandırırız.

Hangi maddelerde görülür

Direnç dünyanın birçok bölgesinde belgelenmiştir. En sık bildirilen gruplar:

• Amitraz — yaygın kullanım nedeniyle direnç bildirimleri artıyor.
• Piretroitler (flumetrin, tau-fluvalinat) — uzun süredir bilinen direnç örnekleri var.
• Kumafos — birçok bölgede etkinliğini yitirmiş durumda.

Buna karşılık organik asitlerde (formik, oksalik, laktik) yerleşik direnç bildirilmemiştir. Bunlar akara kimyasal ya da fiziksel yolla etki ettiği için direnç gelişimi beklenmez.

Nasıl anlaşılır

Direncin tek güvenilir işareti uygulamanın işe yaramamasıdır. Bunu görmenin de tek yolu ölçmektir.

Uygulama öncesi ve sonrası akar düzeyini ölç. Beklenen düşüş gerçekleşmediyse üç olasılık vardır: yanlış doz, yanlış zamanlama ya da direnç. Üçünü de kontrol et.

Dikkat çekici bir işaret: koloni açıkça bulaşık görünürken uygulamadan sonra dip tablasına çok az akar düşmesi. Bu, akarların ölmediği anlamına gelir.

Direnci hızlandıran hatalar

• Aynı etken maddeyi yıllarca kullanmak. Direnç gelişiminin ana nedeni budur.
• Eksik doz. Düşük doz duyarlı akarları öldürür, kısmen dayanıklı olanları hayatta bırakır. Seçilim baskısını artırır.
• Şeritleri süresinden uzun bırakmak. Etkisi azalmış şerit, sürekli düşük doz demektir; direnç için en elverişli ortam.
• Ruhsatsız karışım hazırlamak. Doz kontrolsüzdür, kalıntı riski taşır ve direnci besler.

Direnç yönetimi

• Etki mekanizmasını değiştirerek dönüşüm yap. Ürün markasını değiştirmek yetmez; etken madde ve etki biçimi değişmelidir.
• Organik asitleri programa dahil et. Direnç riski taşımadıkları için rotasyonun sağlam ayağıdır.
• Kimyasal olmayan yöntemleri kullan. Yavru kesintisi ve erkek yavru kesimi akar sayısını kimyasal baskı olmadan düşürür.
• Her uygulamadan sonra etkinliği ölç. Direnci erken yakalamanın başka yolu yoktur.
• Talimatta yazan dozu ve süreyi uygula. Az da çok da zararlıdır.

Bölgesel boyut

Direnç tek bir arılığın sorunu değildir. Akarlar yağmacılık ve arıların komşu kovanlara sapması yoluyla koloniler arasında geçer; komşu arılıklar aynı akar havuzunu paylaşır. Bir bölgede herkes aynı ürünü kullanıyorsa direnç bölgesel olarak gelişir.

Bu yüzden arıcı birlikleri düzeyinde koordinasyon değerlidir: bölgede hangi ürünlerin işe yaramadığı paylaşıldığında herkes kazanır.

Özet

Akarisit tükenen bir kaynaktır. Ne kadar dikkatli kullanılırsa o kadar uzun ömürlü olur. Ölçmeden uygulamak, sadece parayı değil, elindeki aracı da harcamaktır.