Koloni sayısını artırmak arıcılıkta doğal bir hedeftir. Ancak plansız büyüme, işletmeyi güçlendirmek yerine zayıflatabilir.

Büyümeyi sınırlayan dört şey

1. Kaynak kapasitesi

Bir arılığa konacak koloni sayısı, o çevrenin kaynağıyla sınırlıdır. Aşırı yoğunluk:

• Koloni başına verimi düşürür
• Yağmacılığı artırır
• Hastalık yayılımını hızlandırır
• Yabani arılarla rekabeti derinleştirir

Kovan terazisi bu sınırı gösterir: koloni sayısı artarken koloni başına ağırlık artışı düşüyorsa kapasite aşılmıştır.

Çözüm sayıyı artırmak değil, yeni arılık açmaktır.

2. İş gücü

Bu, en çok hafife alınan sınırdır.

Oğul döneminde her koloni sekiz günde bir kontrol edilmelidir. Kaç koloniyi bu aralıkla kontrol edebileceğini hesapla; büyüme sınırın budur.

Yetişemeyen arıcı kontrolleri seyreltir; oğul kaçar, hastalık geç görülür, kayıp artar.

3. Ekipman

Koloni sayısı artarken şunlar da artmalıdır: kovan, çerçeve, örülmüş petek, ballık, yemlik, ruşet.

Özellikle örülmüş petek darboğaz oluşturur; bir sezonda üretilebilecek miktarı sınırlıdır.

4. Sermaye ve pazar

Üretim artarken satış kanalı da büyümelidir. Satılamayan bal, üretilmemiş baldan daha maliyetlidir.

Nasıl büyünür

• Bölme: En ucuz yol; kendi genetiğini korur, dışarıdan hastalık getirmez
• Oğul yakalama: Bedava ama bilinmeyen kaynak; karantina gerekir
• Ruşet satın alma: Hızlı; hastalık ve genetik riski taşır
• Ana arı alıp bölme: Bölmeyi hızlandırır ve genetik iyileştirir

Bölme, hem maliyet hem biyogüvenlik açısından en sağlam yoldur.

Gerçekçi hız

Yılda kaba bir kural olarak koloni sayısını iki katına çıkarmak teknik olarak mümkündür; ancak bu, o yıl bal verimini büyük ölçüde feda etmek demektir.

Denge, sezonun bir bölümünü büyümeye bir bölümünü üretime ayırmaktır.

Yedekleme

Büyüme yalnızca artış değil, kaybı karşılama kapasitesidir.

Kış kaybı olağandır. Arılıkta kaybı kapatacak kadar ruşet bulundurmak, dışarıdan koloni almaktan hem ucuz hem güvenlidir.

Ne zaman durmalı

Şu işaretler kapasitenin aşıldığını gösterir:

• Koloni başına verim düşüyor
• Kontroller seyreliyor, oğul kaçırılıyor
• Hastalık ve varroa daha sık görülüyor
• Hasat işlenemiyor, petek bekliyor
• İş keyif olmaktan çıkıyor