LAKTİK ASİT UYGULAMA

Laktik asit (süt asidi), çerçevelerdeki arılara püskürtülerek uygulanan, akarı temasla öldüren bir organik asittir. Kapalı yavrudaki akara etki etmez; bu yüzden oğul, paket arı, yapay oğul ve yavrusuz küçük kolonilerde işe yarar. Arılar iyi tolere eder ama her çerçeveyi tek tek elden geçirmek gerektiğinden büyük işletmelere uygun değildir.

Nasıl etki eder?

Laktik asit, yoğurt ve turşu gibi fermente gıdalarda doğal olarak bulunur; balda da az miktarda vardır. Kovanda, seyreltik çözelti hâlinde arıların üzerine püskürtülür ve arı üzerindeki akarları temasla öldürür.

• Yalnızca arı üzerindeki akara etki eder. Petek kapağının altındaki, yavruda çoğalan akarlar korunur.
• Yavrusuz kolonide iyi sonuç verir; kapalı yavru varken etkinliği belirgin düşer.
• Bilinen bir direnç sorunu yoktur ve doğru kullanımda balda kalıcı kalıntı riski düşüktür.
• Buharlaşarak etki etmez. Formik asit gibi kovana konup bırakılmaz; her arıya püskürtmeyle ulaşılması gerekir.

Hangi kolonilerde, ne zaman?

• Oğul ve silkeleme (yapay oğul) kolonileri: Kovana yerleştirildikten sonra, ilk yavru kapanmadan önce.
• Paket arı: Kovana aktarıldıktan kısa süre sonra, yavru kapanmadan.
• Yavru kesintisi uygulanan koloniler ve çekirdekler: Kapalı yavru tamamen çıktıktan sonra.
• Doğal yavrusuz dönem: Sonbahar sonunda, arılar henüz sıkı salkıma girmemiş ve hava ılıkken. Arıların ıslanıp üşüyeceği soğuk günlerde uygulama yapılmaz.

Adım adım uygulama

1. Ürünü seçin: Ülkenizde ruhsatlı bir laktik asit ürünü varsa onu kullanın ve etiketteki çözelti oranına ve çerçeve başına miktara uyun. Ruhsatlı ürün bulunmuyorsa il/ilçe tarım ve orman müdürlüğüne ya da arı sağlığı konusunda uzman bir veteriner hekime danışın.
2. Donanım: İnce zerreli (sis yapan) el pülverizatörü, aside dayanıklı eldiven ve koruyucu gözlük hazırlayın.
3. Havayı seçin: Ilık, rüzgârsız bir gün; arılar çerçeve üzerinde sakin dururken.
4. Çerçeveleri tek tek çıkarın: Her çerçevenin iki yüzündeki arıları, ıslanıp damla oluşturmayacak kadar ince bir sisle eşit biçimde kaplayın. Kovan duvarındaki ve dipteki arıları da unutmayın.
5. Kovanı hızla kapatın: İşlem kısa sürmeli, koloni gereksiz yere üşütülmemelidir.
6. Sonucu izleyin: Döküm tablası ya da bir süre sonra yapılan sayımla etkiyi kontrol edin.

Güçlü ve zayıf yanları

Güvenlik ve kurallar

• Seyreltik olsa da gözleri ve cildi tahriş eder; eldiven ve gözlük kullanın, sisi solumaktan kaçının.
• Ballık takılıyken uygulama yapmayın.
• Konsantre asidi ve hazırladığınız çözeltiyi etiketli kapta, çocuklardan ve gıdalardan uzak saklayın.
• Kullandığınız ürünü, tarihi ve kovan numarasını kaydedin.

Sık yapılan hatalar

• Yavrulu kolonide tek bir püskürtmeyle sonuç beklemek.
• Çözeltiyi kovanın içine, çerçevelerin üzerine gelişigüzel sıkmak; arıya ulaşmayan asit etkisizdir.
• Kaba zerreli bahçe pülverizatörü kullanıp arıları ıslatmak.
• Laktik asidi arılara yem ya da şurup içinde vermek; bu şekilde verilmesinin akara karşı etkisi kanıtlanmamıştır.
• Uygulamadan sonra sayım yapmamak.