Standart sistemler dışında, yerel koşullara ya da arıcının kendi tercihine göre yapılmış kovanlar da kullanılır.

Neden özel ölçü kullanılır

• Yerel gelenek: Bir bölgede yerleşmiş ve yaygınlaşmış ölçüler
• İklim: Çok soğuk ya da çok sıcak bölgelerde uyarlanmış tasarımlar
• Malzeme: Yerel olarak bulunabilen malzemeye göre yapım
• Fiziksel kapasite: Daha hafif kat ya da daha az çerçeve
• Özel amaç: Gözlem, eğitim ya da araştırma kovanları

Değişmeyen kural

Ölçü ne olursa olsun arı boşluğuna uyulmalıdır: yaklaşık altı ile dokuz milimetre.

Daha geniş boşluk yabani petekle doldurulur, daha dar boşluk propolisle kapatılır. Bu ölçü tutturulmazsa çerçeveler serbestçe çıkmaz ve sistemin bütün kazancı kaybolur.

Özel ölçünün bedeli

Bu, karar verirken en çok hafife alınan noktadır.

• Çerçeve değiştirilemez. Komşu arıcıyla petek alışverişi yapılamaz
• Hazır ekipman bulunmaz. Temel petek, çerçeve ve aksesuar özel yaptırılır
• Koloni satın almak zorlaşır. Standart ruşetten aktarma gerekir
• Satış zorlaşır. Kovanlar ve koloniler alıcı bulmakta zorlanır
• Acil durumda yalnız kalınır. Ana arısız bir koloniye komşudan yumurtalı çerçeve almak mümkün olmaz

Son madde, tek başına özel ölçüden vazgeçmek için yeterli bir sebeptir.

Gözlem kovanları

Camlı gözlem kovanları eğitim için değerlidir; koloni davranışı doğrudan görülür.

Buna karşılık üretim için uygun değildir: hacim küçüktür, ısı ve nem yönetimi sınırlıdır. Güçlü bir koloniyi bir yıl boyunca barındıramaz.

Öneri

Özel ölçü, ancak açık bir gerekçe varsa tercih edilmelidir. Çoğu durumda bölgede yaygın bir sistemi seçip gerekiyorsa küçük uyarlamalar yapmak daha akılcıdır.

Yeni başlayanlar için özel ölçü kesinlikle önerilmez.