OKSALİK ASİT UYGULAMA

Oksalik asit, arıların üzerindeki varroa akarlarını temasla öldüren bir organik asittir; kapalı yavru gözündeki akara ulaşmaz. Bu yüzden en iyi sonucu kolonide kapalı yavru yokken verir: kış başındaki yavrusuz dönemde, yavru kesintisinden sonra, oğul ve paket arıda. Ruhsatlı ürünle, etiketteki miktarda ve koruyucu donanımla uygulanmalıdır.

Nasıl etki eder?

Oksalik asit ıspanak, pazı ve ravent gibi bitkilerde doğal olarak bulunur, balda da düşük miktarda vardır. Kovanda ise akarlara temas yoluyla etki eden bir veteriner ilacıdır; "doğal" olması zararsız olduğu anlamına gelmez.

• Yalnızca arı üzerindeki akarı öldürür. Kapalı gözlerde çoğalan akarlar etkilenmez.
• Yavrusuz kolonide çok etkilidir; yavru varken tek uygulama akarların ancak bir kısmını temizler.
• Bilinen bir direnç sorunu yoktur. Bu nedenle sentetik ilaçlarla dönüşümlü programlarda değerli bir araçtır.
• Doğru kullanıldığında balda kalıcı kalıntı riski düşüktür; yine de ballık takılıyken uygulanmaz.

Ne zaman uygulanır?

• Kış başı, doğal yavrusuz dönem: Soğuklar yerleşip ana arı yumurtlamayı kestikten yaklaşık üç hafta sonra, kapalı yavru bittiğinde. Kışı ılık geçen kıyı bölgelerinde yavru hiç kesilmeyebilir; uygulamadan önce bir çerçeveye bakarak kapalı yavru olup olmadığını kontrol edin.
• Yapay yavru kesintisinden sonra: Ana arı kafeslendikten ya da koloni bölündükten sonra kapalı yavru tamamen çıktığında.
• Oğul, silkeleme ve paket arıda: Yeni kovana yerleştirilen, henüz kapalı yavrusu olmayan kolonilerde.

Yazın yavru doluyken tek bir oksalik asit uygulaması tek başına yeterli değildir; bu dönemde programın başka araçlarla desteklenmesi gerekir.

Uygulama yöntemleri

1. Damlatma (şurupla)

Ruhsatlı oksalik asit ürünü, etiketteki talimata göre şurupla hazırlanır ve şırınga ya da özel aplikatörle, arıların dolu olduğu çerçeve aralarına (arı sıralarına) üstten damlatılır. Karışım arıların yiyeceği bir yem değildir; arılar birbirine temasla asidi yayar.

1. Salkımın yerini görmek için kapağı açın; yalnızca arı dolu sıralara uygulayın.
2. Etiketteki miktarı arı sırası başına verin; boş sıralara ve kovan dibine damlatmayın.
3. Karışımı hafif ılık kullanın; soğuk sıvı salkımı üşütür.
4. Kapağı hızla kapatın; tüm işlem kısa sürmelidir.

Hazırlanan karışımı bekletmeyin; aynı gün kullanın. Şekerli asit karışımı bekledikçe arılar için zararlı maddeler oluşur ve etkinlik değişir.

Tekrar uyarısı: Damlatma aynı kolonide kısa aralıklarla tekrarlanırsa arılara ve açık yavruya zarar verir, kışlayan arıların ömrünü kısaltabilir. Yavrusuz dönem başına bir uygulama esastır; etiket aksini söylemiyorsa tekrarlamayın.

2. Süblimleştirme (buharlaştırma)

Kristal oksalik asit, özel bir ısıtıcı aparatla kovan içinde buharlaştırılır; soğuyan buhar ince kristaller hâlinde arıların ve peteklerin üzerine çöker. Etki yine temasladır.

• Kovan açılmadan uygulanabildiği için salkım daha az rahatsız edilir; arılar tarafından genellikle iyi tolere edilir.
• Uygulama sırasında ve sonrasında kısa süre giriş ve diğer açıklıklar kapatılır; süreyi ürün ve aparat talimatı belirler.
• Asit buharı insan için çok tehlikelidir: solunum yolu ve gözleri ağır tahriş eder. Rüzgârı arkanıza alın, uygun filtreli maske ve koruyucu gözlük kullanın.
• Yavru varken kısa aralıklarla yapılan tekrarlı süblimleştirme uygulamalarının etkinliği sınırlı ve tartışmalıdır.

Süblimleştirme için ruhsatlı ürün ve yöntemin ülkenizde izinli olup olmadığını kontrol edin.

3. Püskürtme

Bazı ürünler, çerçevelerdeki arılara ince sprey şeklinde uygulanır. Her çerçevenin tek tek çıkarılmasını gerektirdiği için daha çok oğul, paket arı ve küçük kolonilerde kullanılır.

Güvenlik

• Oksalik asit yakıcıdır ve yutulursa zehirlidir. Aside dayanıklı eldiven ve koruyucu gözlük kullanın; süblimleştirmede uygun filtreli maske şarttır.
• Ürünü etiketli kabında, çocukların ve gıdaların ulaşamayacağı yerde saklayın.
• Cilde ya da göze bulaşırsa bol suyla yıkayın; göz teması ve yutma durumunda hekime başvurun.

Sonucu ölçün

Uygulamadan önce döküm tablasını yerleştirin; takip eden günlerde düşen akar sayısı, kolonideki yük hakkında fikir verir. Bir süre sonra yapılan sayımda akar hâlâ yüksekse kapalı yavru olup olmadığını, uygulamanın doğru yapılıp yapılmadığını ve komşu kovanlardan yeniden bulaşma olasılığını gözden geçirin.

Sık yapılan hatalar

• Kapalı yavru doluyken tek uygulamayla akarı temizlemeyi beklemek.
• Damlatmayı aynı kış içinde defalarca tekrarlamak.
• Karışımı günler önceden hazırlayıp bekletmek.
• Boş sıralara ve kovan dibine asit dökmek; bu, arıya ulaşmayan ve boşa giden ilaçtır.
• Ruhsatsız, saflığı bilinmeyen asitle göz kararı karışım hazırlamak.
• Süblimleştirmeyi korunmadan, buharı soluyarak yapmak.