Koloni Çöküş Sendromu, 2000'li yılların ortasında Kuzey Amerika'da bildirilen ve belirli bir tabloyu tanımlayan bir terimdir. Zamanla halk dilinde "arıların yok oluşu" anlamında kullanılır oldu; oysa terimin teknik karşılığı çok daha dardır.

Özgün tanım

Terim şu belirtilerin bir arada görülmesi için kullanıldı:

• Erişkin işçi arıların hızla ve toplu biçimde kaybolması
• Kovan içinde ve önünde ölü arı bulunmaması
• Yavrunun ve stokun yerinde durması
• Komşu kolonilerin bu kovanı hemen yağmalamaması
• Ana arının ve az sayıda genç arının kalması

Ayırt edici nokta ölü arının bulunmamasıdır. Arılar kovana dönmemiş, dışarıda kaybolmuştur.

Bugünkü değerlendirme

Bu tabloyla uyumlu bildirimler ilk yıllardan sonra azaldı. Bugün araştırmacıların çoğunluğu, koloni kayıplarının tek bir sendromdan çok, birlikte etki eden birden fazla etkenden kaynaklandığı görüşünde.

Başlıca etkenler:

• Varroa ve taşıdığı virüsler — kayıpların en büyük tek nedeni
• Beslenme yetersizliği — tek yönlü ya da kıt polen kaynağı
• Pestisit maruziyeti — ölümcül olmayan dozların yön bulma ve öğrenmeye etkisi dahil
• Ana arı kalitesi — erken kayıp ve yetersiz çiftleşme
• Nosema ve diğer patojenler
• Yönetim hataları — geç veya etkisiz varroa müdahalesi, yetersiz kışlık stok

Bu etkenler birbirini güçlendirir. Kötü beslenen bir koloni pestisite daha duyarlıdır; varroa yükü yüksek koloni virüse daha açıktır.

Arıcı için pratik sonuç

Bir koloni açıklanamayan biçimde eridiğinde ilk adım terim aramak değil, otopsi yapmaktır. Kayıpların büyük bölümünde tanımlanabilir bir sebep vardır.

Sırasıyla kontrol et:

• Kovanda stok var mı, ölü arı var mı, nerede
• Yavru alanında ve dip tablasında akar izi
• Deforme kanatlı arı
• Ana arı ve yumurta durumu
• Dışkı lekesi, küf, fare izi
• Yakın çevrede ilaçlama olup olmadığı

Bu kontrollerin çoğu, kaybı "gizemli" olmaktan çıkarır.

Terimin yanlış kullanımı

Her koloni kaybına Koloni Çöküş Sendromu demek yaygın bir hatadır ve zararlıdır: gerçek sebebi aramayı durdurur. Varroa yüzünden erimiş bir koloniye bu adı vermek, gelecek yıl aynı kaybın tekrarlanmasını garantiler.

Özet

Terim tarihsel bir tanım olarak değerlidir, açıklama olarak değil. Arıcının işi ada değil sebebe bakmaktır; sebep bulunduğunda çoğu kayıp önlenebilir niteliktedir.