Petekli bal, süzülmeden peteğiyle birlikte satılan baldır. Geleneksel kovanlarla ilişkilendirilir ama modern kovanlarda da üretilir.

Neden tercih edilir

• İşlem görmemiştir. Süzme, ısıtma ve filtreleme yoktur
• Tağşiş yapılamaz. Petekli bal, doğallığın en somut kanıtıdır
• Katma değeri yüksektir. Birim fiyatı süzme baldan belirgin biçimde fazladır
• Ekipman gerektirmez. Süzme makinesi ve dinlendirme kazanı olmadan üretilebilir

Üretim koşulları

Petekli bal, arıların taze petek örmesini gerektirir. Bu da belirli koşullar ister:

• Güçlü koloni. Mum örme kalabalık ve genç arı ister
• Güçlü ve kesintisiz kaynak. Akım olmadan arı mum örmez
• Ilık hava
• Dar alan. Koloni sıkışık tutulursa örmeye yönelir

Bu koşullar bir arada sağlanmazsa petek yarım kalır ve ürün satılabilir olmaz.

Üretim biçimleri

• Kesme petek: Tel takılmamış ince temel petekli çerçevede örülen petek, kare parçalar halinde kesilir
• Bölmeli kutular: Küçük kutucuklar içinde örülen ve doğrudan satılan petek
• Geleneksel kovan peteği: Sabit petekli kovandan kesilerek alınan petek

Kritik ayrıntı: temel petek

Petekli bal için kullanılan temel petek ince olmalıdır; kalın taban ağızda hissedilir ve ürünü değersizleştirir.

Tel kullanılmaz, çünkü ürün kesilerek satılır.

Ayrıca mumun kaynağı önem kazanır: kalıntı taşıyan mumdan üretilen petekli bal doğrudan tüketilir.

Hasat ve saklama

• Petek tamamen sırlanmış olmalı; sırsız gözler akar ve ürünü bozar
• Hasat sırasında petek zedelenmemelidir
• Sıcakta yumuşar; serin ortamda işlenmeli
• Mum güvesine karşı kısa süreli dondurma yaygın uygulamadır
• Nem çekmemesi için kapalı ambalaj gerekir

Geleneksel kovan meselesi

Sabit petekli kovanlarda üretilen petekli bal geleneksel bir üründür. Ancak bu kovanların ciddi bir sınırı vardır: koloni denetlenemez, hastalık görülmez ve müdahale edilemez.

Hastalık kontrolü açısından hareketli çerçeveli kovanlar açık farkla üstündür. Birçok ülkede sabit petekli kovan kullanımı bu nedenle düzenlemeye tabidir.

Verim dengesi

Petekli bal üretimi, süzme bal üretiminden daha düşük toplam verim verir; çünkü arı her seferinde yeniden mum örer.

Buna karşılık birim fiyatı yüksektir ve ekipman yatırımı gerektirmez. Küçük ölçekli arıcı için elverişli bir seçenektir.