Yavru Arı Hastalıkları

Yavru hastalıkları, ergin arı hastalıklarının aksine petekte görülebilir: düzenli ve dikkatli bir yavru kontrolü çoğunu erkenden yakalar. En önemli iş, ihbarı zorunlu iki yavru çürüklüğünü (Amerikan ve Avrupa) kireç hastalığı, tulumsu yavru, üşümüş yavru ve varroa hasarından ayırmaktır. Çürüklükten şüphelendiğinizde kendi başınıza tedaviye girişmeyin; kovanı ayırın ve bildirin.

Yavru nasıl kontrol edilir?

• Her kovan açışında en az birkaç yavrulu çerçeveye bakın; ilkbahar ve yaz sonunda tüm yavrulu çerçeveleri tek tek inceleyin.
• Çerçeveyi gün ışığına tutun. Gerekirse arıları kovanın üzerine silkeleyerek petek yüzeyini açın.
• Sağlıklı yavru: sıkı ve düzenli alan; inci beyazı, "C" biçiminde kıvrılmış larvalar; kuru, hafif kubbeli, tek renk sırlar.
• Uyarı işaretleri: dağınık, delik delik yavru alanı; çökük, delikli, koyulaşmış ya da yağlı görünen sırlar; rengi sararmış, kahverengileşmiş, erimiş gibi görünen larvalar; kovan önünde atılmış larva ya da mumya.

Gruptaki başlıca hastalıklar

• Amerikan yavru çürüklüğü (Paenibacillus larvae): Spor oluşturan bakteri; larva sır kapandıktan sonra ölür, kahverengi yapışkan bir kütleye döner. En yıkıcı yavru hastalığıdır; sporları onlarca yıl canlı kalır. İhbarı zorunludur.
• Avrupa yavru çürüklüğü (Melissococcus plutonius): Larva çoğunlukla sır kapanmadan ölür; sararır, bükülür, erimiş gibi görünür. İhbarı zorunludur.
• Kireç hastalığı (Ascosphaera apis): Mantar; larva beyaz ya da gri-siyah, sert, tebeşir gibi mumyaya döner. Serin ve nemli ilkbaharda artar.
• Taş hastalığı (Aspergillus türleri): Nadir görülen mantar; mumyalar taş gibi sert, sarı-yeşil tozludur. Küf sporları insanda da solunum sorununa yol açabilir; maske kullanın.
• Tulumsu yavru (Sacbrood virüsü): Larva sır altında, ön pupa evresinde ölür; içi sıvı dolu keseye döner, başı yukarı kalkar ve koyulaşır.

Bulaşıcı olmayan ama karıştırılan durumlar: üşümüş yavru (ani soğukta arıların örtemediği kenar yavrunun ölmesi), varroa hasarı (akar kaynaklı yavru ölümü) ve mum güvesi larvalarının açtığı kel yavru.

Ayırt etme tablosu

Saha bulguları yol gösterir, kesin tanı koymaz. Yavru çürüklükleri için saha test kitleri (hızlı test) ve laboratuvar analizi kullanılır.

Çürüklük şüphesinde ne yapmalı?

1. Kovanı kapatın, uçuş deliğini daraltın; yağmayı önleyin.
2. Bu kovandan başka kovana çerçeve, bal, petek ya da alet taşımayın.
3. Fotoğraf çekin; tarih ve kovan numarasını not edin.
4. İl/ilçe tarım ve orman müdürlüğüne bildirin; örnek alma ve laboratuvar tanısı resmi kurum aracılığıyla yapılır.
5. Eldivenleri ve el demirini temizleyin; o gün diğer kovanlara aynı ekipmanla girmeyin.

Mevsim takvimi

Korunma

• Peteği düzenli yenileyin; eski koyu petekleri döngüden çıkarın.
• Koloniler arasında rastgele çerçeve taşımayın; el demirini ve eldiveni kovanlar arasında temizleyin.
• Bilinmeyen kaynaktan koloni, petek, ikinci el kovan ya da bal almayın; arılara başka arılıktan gelen balı yedirmeyin.
• Hijyenik davranışı güçlü hatlarla çalışın; güçlü, iyi beslenmiş ve varroası kontrol altında koloni yavrusunu daha iyi korur.
• Yağmayı önleyin: zayıf ve ölmüş kolonileri açıkta bırakmayın.