Polen Saklama Kapları

Polen saklama kapları, kurutulmuş ya da dondurulmuş arı polenini nem, hava, ışık, ısı, koku ve zararlı böceklerden koruyan, gıdaya uygun ve hava almayan kaplardır. Kurutulmuş polen için kapaklı cam kavanozlar, gıda sınıfı plastik kaplar ve ışık geçirmeyen çok katlı torbalar; taze polen için dondurucuya uygun küçük porsiyon kapları kullanılır. İyi bir kap, polenin kalitesini ancak koruyabilir; kötü kurutulmuş polen en iyi kapta da bozulur.

Polen neden özel bir kapta saklanmalıdır?

Arı poleni hassas bir gıdadır ve saklama sırasında birçok yoldan bozulabilir:

• Nem çekme: Kuru polen havadaki nemi hızla çeker; nemlenen polen topaklaşır ve küflenir.
• Hava ve oksidasyon: Polendeki yağlar ve bazı vitaminler havayla temas ettikçe bozulur; tat bayatlar.
• Işık: Güneş ve güçlü ışık rengi soldurur, ışığa duyarlı bileşenleri azaltır.
• Koku emme: Polen çevredeki kokuları alır; deterjan, yakıt ya da baharat yanında saklanmamalıdır.
• Zararlılar: Mum güvesi, küçük böcekler ve akarlar açık ya da iyi kapanmayan kaplarda ürüne yerleşir.

Polen saklama kabı çeşitleri nelerdir?

Kurutulmuş ve taze polen için kap seçimi

Kurutulmuş polen

Kurutulmuş polen serin, kuru ve karanlık yerde, hava almayan kapta saklanır. Cam kavanoz ya da ışık geçirmeyen çok katlı torba en uygun seçeneklerdir. Kap ne kadar tam dolu olursa içinde kalan hava o kadar az olur; bu nedenle ihtiyaca göre küçük boylar tercih edilir.

Taze (dondurulmuş) polen

Taze polen çok nemlidir ve oda sıcaklığında hızla bozulur. Türk Gıda Kodeksi Arı Ürünleri Tebliği, taze arı poleninin üretimden tüketiciye ulaşana kadar +8 °C ve altında tutulmasını ister; kurutulmuş polen bu kuralın dışındadır. Uzun saklama için taze polen dondurucuda tutulur. Dondurucu kapları küçük porsiyonlar halinde seçilmelidir; çözülen polen yeniden dondurulmaz.

Polen saklama kabı seçerken nelere bakılır?

• Gıdaya uygunluk: Kap, gıda ile temasa uygun olduğunu gösteren işareti ya da belgeyi taşımalıdır. Daha önce kimyasal, yakıt ya da deterjan konmuş kaplar kullanılmaz.
• Sızdırmaz kapak: Contalı ya da vidalı kapak hava ve nem girişini engeller. Kapak kapandığında kolayca dönmemeli, gevşememelidir.
• Işık geçirmezlik: Koyu renkli cam, opak plastik ya da alüminyumlu torba ışığı keser. Şeffaf kap kullanılıyorsa karanlık dolapta saklanır.
• Boyut: Sık açılıp kapanan büyük kap, her açılışta nem ve hava alır. Satış ve tüketim için küçük, depolama için büyük ama az açılan kaplar uygundur.
• Etiket alanı: Parti numarası, toplama tarihi, arılık ve mümkünse baskın bitki bilgisi yazılabilmelidir.
• Satışta güvenlik: Satılacak ürünlerde açıldığını gösteren kapak ya da bant tüketici güvenini artırır.

Polen kaba nasıl doldurulur?

1. Polenin tamamen kuruduğunu ve oda sıcaklığına soğuduğunu doğrulayın; sıcak polen kapta terler.
2. Kapları yıkayın ve tamamen kurutun; ıslak kap kuru polene nem geçirir.
3. Temizlenmiş polenin böcek yumurtalarına karşı bir süre dondurucuda bekletildiğinden emin olun.
4. Kabı ağzına kadar, az boşluk kalacak biçimde doldurun ve kapağı sıkıca kapatın.
5. Etiketleyin: ürün adı, parti numarası, toplama ya da paketleme tarihi.
6. Kapları serin, kuru ve karanlık bir yerde, kokulu maddelerden uzak saklayın.

Saklanan polen nasıl kontrol edilir?

Depodaki kaplara belirli aralıklarla bakılır. Aşağıdaki işaretlerden biri görülürse o parti satışa ya da tüketime çıkarılmaz:

• küf kokusu, ekşi koku ya da topakların üstünde beyazımsı, yeşilimsi tabaka,
• birbirine yapışmış, nemli topaklar,
• ağ, kurt, böcek ya da un gibi ince toz birikimi (güve ve böcek belirtisi),
• belirgin renk solması ve bayat, acımsı tat.

Küflü ya da böceklenmiş polen elenerek kurtarılamaz; tüm parti ayrılır. Diğer kaplara bulaşmaması için depo temizlenir.

Sık yapılan hatalar

• Soğumamış polenle kabı doldurmak: kapta yoğuşma olur.
• Büyük tek bir kabı her gün açıp kapatmak: polen her açılışta nem alır.
• Şeffaf kavanozu güneş alan rafta tutmak: renk ve nitelik kaybolur.
• Farklı partileri aynı kapta birleştirmek: sorunlu parti diğerini de bozar.
• Etiketsiz saklamak: yaşı ve kaynağı bilinmeyen polen satılamaz.