Arı Zehirlenmesine Karşı Koruma Ürünleri

Arı zehirlenmesine karşı koruma ürünleri denince, arıyı tarım ilacından koruyan bir ilaç ya da "panzehir" değil; zehirlenme riskini azaltan ekipman, su ve besin desteği, kovanı geçici kapatma ve taşıma malzemesi ile zehirlenmeyi belgeleyen örnekleme araçları anlaşılmalıdır. Arı zehirlenmesinin bilinen bir ilacı yoktur. En etkili koruma; iyi yer seçimi, çiftçiyle iletişim, ilaçlama takvimini bilmek ve şüphede hızlı bildirimdir.

Zehirlenmeye karşı "ilaç" var mı?

Hayır. Arılar tarım ilacıyla (pestisit) çiçekte, suda, sürüklenen ilaç bulutunda ya da kovana taşınan kalıntılı polende karşılaşır. En tehlikeli grup böcek öldürücülerdir (insektisitler); bazı mantar ilaçları da böcek ilaçlarıyla birlikte kullanıldığında zehir etkisini artırabilir. Zehir bir kez vücuda girdikten sonra onu nötralize eden, kovana verilebilecek ruhsatlı bir ürün yoktur. Piyasada "detoks", "karaciğer destek", "zehir atıcı" gibi iddialarla satılan yem katkılarının arıyı tarım ilacından koruduğuna dair güvenilir kanıt yoktur.

Bu yüzden bu sayfadaki "ürünler" iki gruptadır: maruziyeti önleyen araç ve uygulamalar ile zarar olduktan sonra koloniye destek olan ve kanıt toplayan malzemeler. Belirtiler ve ayırıcı tanı için Pestisit ve İnsektisit Zehirlenmesi sayfasına bakabilirsiniz.

Arılığın yeri: en ucuz koruma

Zehirlenmelerin çoğu, çiçeklenme döneminde ya da çiçekli yabani otlar varken yapılan böcek ilacı uygulamalarından kaynaklanır. Arılığı kurarken:

• Yoğun ilaçlanan meyve bahçelerinin ve tarla bitkilerinin hemen yanına, özellikle ilaçlama sezonunda kovan koymayın.
• Kovanları, rüzgârla sürüklenen ilacın doğrudan ulaşmayacağı, önü çit ya da bitki perdesiyle korunan yerlere yerleştirin.
• Gezginci arıcılıkta konaklama yerinin çevresindeki ekim ve ilaçlama takvimini önceden öğrenin.
• Arılığınızı resmî kayıt sistemine ve muhtarlığa bildirin; ilaçlama duyurularından ancak kayıtlıysanız haberdar olabilirsiniz.

İlaçlama öncesi kullanılabilecek koruma malzemeleri

Çevrede ilaçlama yapılacağını önceden öğrendiğinizde seçenekleriniz şunlardır:

Kovanı taşımak

En güvenli yol, ilaçlama süresince kovanları birkaç kilometre uzağa taşımaktır. Bunun için kovan bağlama kayışı, havalandırmalı taşıma kapağı (üstü telli örtü) ve giriş kapatıcı gerekir. Taşıma akşam, arıların hepsi kovana döndükten sonra yapılır.

Kovanı geçici olarak kapatmak

Taşımak mümkün değilse ve ilaçlama kısa sürecekse, bazı durumlarda kovan girişleri arılar içerideyken kısa süre kapatılabilir. Bu riskli bir uygulamadır:

• Girişi tamamen tahtayla değil, arı geçirmeyen tel örgülü bir kapatıcıyla kapatın; üstten de havalandırma sağlayın.
• Kovanı gölgeleyin; sıcak havada havasız kapatılan koloni kısa sürede boğulabilir. Bazı arıcılar kovanın üstünü ıslak bir çuvalla örterek serin tutar.
• Kapatma süresini olabildiğince kısa tutun; güçlü ve kalabalık kolonilerde risk daha yüksektir.
• Kalıcı kalıntı bırakan ilaçlarda (günlerce etkili olanlar) kısa kapatma koruma sağlamaz; bu durumda taşıma tek güvenli seçenektir.

Temiz su kaynağı

Arılığa yakın, sürekli dolu ve temiz bir suluk kurmak, arıların ilaç karıştırılan kaplara, tarla birikintilerine ve yaprak üzerindeki damlalara yönelmesini azaltır. Suluğa yüzen tahta parçaları, çakıl ya da yosun koyarak arıların boğulmasını önleyin.

Zehirlenme sonrası destek ve belgeleme malzemeleri

Zehirlenme olduktan sonra yapılacak işler için arılıkta ya da araçta küçük bir "olay çantası" bulundurmak işinizi kolaylaştırır:

Kalıntı analizi için genellikle yüzlerce taze ölü arı gerekir; laboratuvarın istediği miktarı ve gönderim koşulunu önceden sorun. Petekteki taze polen ve nektar örnekleri de ayrı kaplarda saklanmalıdır.

Arıcının kendi kimyasallarına dikkat

Zehirlenmelerin bir kısmı arılığın içinden gelir. Kendi kullandığınız ürünlerde:

• Kovan çevresine böcek ilacı, sinek spreyi ya da karınca tozu uygulamayın.
• Kovan boyası ve ahşap koruyucu olarak arıya zararsız, kovan içi kullanıma uygun ürünler seçin; içi boyanmaz, boya tamamen kuruduktan sonra kovan kullanılır.
• Varroa ilaçlarını yalnızca ruhsatlı ürünlerle ve etiketindeki miktarda kullanın; aşırı doz da zehirlenmedir.
• Petek deposunda naftalin ve benzeri güve ilaçları kullanmayın.

Çiftçiyle iletişim: en etkili koruma

Hiçbir malzeme, ilaçlamanın hiç yapılmamasının ya da doğru saatte yapılmasının yerini tutmaz. Bu yüzden asıl koruma iletişimdir:

• Çevrenizdeki üreticilerle tanışın; ilaçlama öncesi haber vermeleri için telefon numaranızı ve kovanlarınızın konumunu paylaşın.
• Çiçeklenme döneminde, etiketinde arı uyarısı bulunan böcek ilaçlarının kullanılmamasını isteyin.
• Uygulamanın arıların uçmadığı akşam saatlerinde ve rüzgârsız havada yapılmasını, ilaçlamadan önce ağaç altındaki ve tarla kenarındaki çiçekli otların biçilmesini rica edin.
• İlaç kaplarının, karışım artıklarının ve yıkama suyunun açıkta bırakılmamasını hatırlatın; arılar bu sulara da yönelir.
• Arıcı birliğiniz aracılığıyla bölgesel ilaçlama bildirim düzenlerine katılın.