Zararlı Böcek ve Hayvanlara Karşı Koruyucu Ürünler

Zararlı böcek ve hayvanlara karşı koruyucu ürünler, kovanı fareden, eşek arısından, karıncadan, ağaçkakandan, ayıdan ve mum güvesinden fiziksel olarak koruyan ekipmanlardır: giriş daraltıcı, fare ızgarası, eşek arısı giriş koruyucusu, karınca bariyeri, tel kafes, elektrikli çit ve petek deposu için koruma yöntemleri. Doğru zamanda takılan basit bir engel, çoğu zaman her türlü ilaçtan daha etkili ve güvenlidir. Kovan içinde ve çevresinde böcek ilacı, zehirli yem ya da kemirgen zehiri kullanılmaz.

Neden fiziksel koruma?

Kovan, bal ve mumla dolu bir kutudur; burada kullanılan her kimyasal bala, poleni ve mumu geçebilir ve arının kendisini öldürebilir. Bu yüzden zararlılara karşı ilk ve çoğu zaman tek seçenek fiziksel engeldir: arının geçtiği ama zararlının geçemediği bir aralık, tırmanılamayan bir bariyer ya da aşılamayan bir çit. Doğru zamanda takılıp doğru zamanda çıkarılması yeterlidir.

Giriş daraltıcı: her mevsimin temel aparatı

Giriş daraltıcı (uçuş deliği daraltıcı), uçuş deliğinin genişliğini ayarlayan tahta ya da metal bir parçadır. Dar giriş, koloninin bekçi arılarla savunabileceği alanı küçültür; yağmacı arılara, eşek arılarına ve kışın soğuğa karşı koruma sağlar. Zayıf koloniler, çekirdekler ve hastalıktan şüphelenilen kovanlar için vazgeçilmezdir.

• Seçerken: Kovanınızın giriş ölçüsüne tam oturmalı; yanında açık kalan aralık korumayı boşa çıkarır. Birden fazla açıklık seçeneği olan tipler mevsime göre ayarlanabilir.
• Kullanım: Yaz sonu ve kışın daraltın; ana nektar akımında ve sıcak havada girişi genişletin, aksi hâlde havalandırma ve trafik kısıtlanır.

Fare ızgarası nasıl seçilir ve takılır?

Fare ızgarası, uçuş deliğinin tamamını kapatan, arının geçeceği ama farenin geçemeyeceği büyüklükte yuvarlak delikleri olan metal bir şerittir. Yaygın kullanılan ızgaralarda delikler yaklaşık 9,5 mm'dir. Sonbaharda, kovan içinde salkım oluşmadan önce takılır; ilkbaharda polen trafiği artınca çıkarılır, çünkü metal kenarlar polen yüklerini sıyırabilir.

1. Takmadan önce kovanda fare olmadığından emin olun; aksi hâlde hayvanı içeride hapsedersiniz.
2. Izgarayı girişin tüm genişliğini kapatacak şekilde çivi ya da raptiyeyle sabitleyin.
3. Izgaranın altında ya da yanında açık kalan aralık olmadığını kontrol edin.
4. Kış boyunca ölü arıların delikleri tıkayıp tıkamadığına bakın.

Eşek arısı giriş koruyucuları

Avrupa eşek arısı (Vespa crabro), Asya eşek arısı (Vespa velutina) ve sarıcalar yaz sonunda kovan girişinde tarlacı avlar ve zayıf kolonileri yağmalar. Koruma için:

• Giriş daraltıcı: İlk ve en ucuz önlem; savunmayı kolaylaştırır.
• Izgaralı ya da tünel biçimli giriş koruyucular: Arının geçebildiği, eşek arısının geçemediği aralıklara sahip ızgara ya da kısa bir tünel, yağmayı ve kovana girişi azaltır.
• Giriş önü tel perde (önlük): Girişin önüne, biraz mesafeli yerleştirilen tel örgü, havada asılı bekleyen avcının girişe yaklaşmasını zorlaştırır ve tarlacıların uçuşunu sürdürmesine yardım eder.

Bu koruyucular havada avlanmayı tamamen önlemez; ama koloninin "ev içi savunmasını" güçlendirir. Seçici olmayan tatlı ya da meyveli tuzaklar bal arısını, bombus arılarını ve yararlı böcekleri de yakalar; kullanılacaksa ölçülü ve kovanlardan uzakta kullanılmalıdır. Eşek arısı yuvalarına ya da yem istasyonlarına böcek ilacı koymayın; yuvalar için belediye veya yetkili ekiplerden destek isteyin.

Karınca bariyerleri

Karıncalar kovanın çevresinde ve üst örtüde yuva kurabilir, bal ve ölü arı taşıyarak koloniyi rahatsız eder. İlaçsız çözümler:

• Sehpa ayağı bariyeri: Sehpa ayaklarına sürülen gres, yün yağı ya da vazelin halkası karıncanın tırmanmasını engeller. Bariyer toz ve yaprakla köprülenirse işe yaramaz; düzenli yenilenmelidir.
• Su kabı: Sehpa ayaklarının üzerine su ya da yağ dolu kaplara oturtulması, özellikle sıcak bölgelerde yaygın bir çözümdür.
• Köprüleri kesin: Kovana değen otları, dalları ve duvar temaslarını ortadan kaldırın.

Ayı, porsuk ve ağaçkakana karşı koruma

Elektrikli çit

Ayı bulunan bölgelerde en etkili ve en yaygın çözüm, doğru kurulmuş ve sürekli çalışan elektrikli çittir. Toprağa iyi bağlanmalı, tel altındaki ot düzenli temizlenmeli ve gerilimi sezon boyunca kontrol edilmelidir. Konaklamalı arıcılıkta çit, kovanlar yere indiği gün kurulmalıdır; akımsız kalan bir çitten bir kez içeri girip beslenen hayvanı sonradan caydırmak çok daha zordur. Çit ölçüleri için üreticinin ve bölgenizdeki deneyimli arıcıların önerilerine uyun.

Sağlam sehpa ve bağlama kayışı

Porsuk ve yaban domuzu kovanları devirmeye ya da dip tahtasını kazımaya çalışır. Yerden yüksek, sağlam bir sehpa ve kovanları sehpaya bağlayan kayışlar bu zararı büyük ölçüde önler.

Ağaçkakana karşı tel kafes

Kışın bazı bölgelerde ağaçkakanlar ahşap gövdeleri delip içerideki arılara ulaşır. Kovanın çevresine, gövdeye değmeyecek şekilde sarılan tavuk teli kuşun tutunmasını ve gagalamasını önler; ilkbaharda sökülür.

Ayı, porsuk ve birçok yaban hayvanı ve kuş koruma altındadır. Onları öldürmek, yaralamak ya da zehirlemek suçtur; zehirli yem ve kapanlar ayrıca köpekleri, başka hayvanları ve insanları da tehlikeye atar.

Mum güvesine karşı petek deposu koruması

Mum güvesi güçlü kovanda nadiren sorun olur; asıl zarar depolanan petekte ve zayıf kovanda görülür. Koruma yöntemleri:

• Dondurma: Petekleri depolamadan önce derin dondurucuda (–15 °C ya da daha soğuk) en az iki gün tutmak yumurta dahil tüm evreleri öldürür.
• Havadar ve aydınlık depolama: Güve karanlık ve durgun havayı sever; gövdeler çapraz istiflenip hava akımı sağlanabilir.
• Ruhsatlı biyolojik ürün: Bazı ülkelerde Bacillus thuringiensis esaslı ruhsatlı ürünler depolanacak petekte larvalara karşı etiketine göre kullanılır.
• Naftalin ve benzeri güve ilaçları kullanılmaz: Mumda ve balda kalıcı kalıntı bırakır, arıya zararlıdır.