Arılıkta Su Kaynakları

Arılıkta su kaynağı, arıların serinletme, yavru besleme ve stokları sulandırma için ihtiyaç duyduğu suyun güvenli ve sürekli biçimde sağlanmasıdır. Su, arıcıların en çok küçümsediği ihtiyaçtır; eksikliği hem koloniyi zayıflatır hem de arıları komşu havuzlarına ve musluklarına yönlendirerek şikâyete yol açar. Doğru yerde, doğru zamanda kurulmuş sığ bir suluk bu sorunların çoğunu önler.

Arılar suyu ne için kullanır?

• Serinletme: Sıcak havada su damlaları petek kenarlarına ve gözlere bırakılır, arılar kanat çırparak buharlaştırır. Yavru yuvasının sıcaklığı böyle dar bir aralıkta tutulur.
• Yavru besini: Bakıcı arılar larvalara verilecek besini hazırlarken ve polen bazlı yiyecekleri sulandırırken su kullanır. Yavru miktarı arttıkça su ihtiyacı da artar.
• Stok sulandırma: Koyulaşmış ya da kristalleşmiş bal ve kek, su ile çözülerek tüketilir.
• Arının kendi tüketimi: Her arı vücut sıvısını dengelemek için su alır.

İhtiyaç ilkbaharda yavru üretimi hızlandığında artar ve yazın sıcak günlerde zirveye çıkar. Sıcak bir öğleden sonra su taşıyan tarlacıların sayısı birden çoğalır; nektar toplamak yerine su taşımak zorunda kalan koloni daha az bal yapar.

Arıcı neden su sağlamalı?

Yakında su yoksa arılar bulabildikleri her kaynağa gider: komşu havuzu, hayvan suluğu, damlayan musluk, kuşluk, ıslak çamaşır. Bu, arıcılıkta şikâyetin en yaygın nedenlerinden biridir ve önlenmesi kolaydır.

Uzak su kaynağı koloniye de pahalıya mal olur: su taşıyan arı her seferde yol yapar ve enerji harcar. Kirli, gübreli ya da tarım ilacı karışmış sulardan su alan arılar zehirlenebilir. Güvenli bir sulukla bu riskler de azalır.

Önemli kural: suluğu erken kurun

Arılar su kaynağını öğrenir ve ona alışır. Bir kez komşu havuzuna alışan koloniyi yeni bir kaynağa çekmek çok zordur; arılar alıştıkları yere haftalarca gitmeye devam eder.

Bu yüzden suluk, koloniler arılığa gelmeden önce ya da en geç ilkbahar başında, arılar su aramaya başlamadan kurulmalıdır. Sorun çıktıktan sonra kurulan suluk çoğu zaman geç kalmıştır. Alışkanlık oluştuysa, komşu kaynağı bir süre kapatılabilir ya da örtülebilir ve aynı anda arılığın suluğu daha çekici hale getirilir.

İyi bir suluk nasıl olmalı?

• Tutunma yüzeyi: Arı su yüzeyinde duramaz ve kolayca boğulur. Kabın içine taş, çakıl, tahta parçası, mantar, yüzen dal ya da süngerimsi malzeme konur.
• Sığ olmalı: Derin kova ve varil boğulmaya yol açar; geniş ve sığ kap ya da içi taşla doldurulmuş kap tercih edilir.
• Güneşli yer: Arılar ılık suyu soğuk sudan daha çok tercih eder; ilkbaharda güneş alan suluk daha çabuk benimsenir.
• Rüzgârdan korunaklı: Açıkta rüzgâr alan suluğa inmek zordur.
• Sürekli dolu: Birkaç gün kuruyan suluk alışkanlığı bozar ve arılar başka kaynak arar. Damla sulama, şamandıralı hazne ya da büyük kap işi kolaylaştırır.
• Doğru mesafe: Kovanlara yakın, ama uçuş deliklerinin hemen önünde değil; kovan önündeki suluk dışkı ve ölü arıyla çabuk kirlenir.

Kullanılabilecek örnekler: içi çakılla doldurulmuş geniş bir tava, yüzeyi yosunlu taşların bulunduğu sığ bir yalak, yavaşça damlayan bir musluğun altına konmuş taşlı kap, kenarı çakıllı küçük bir havuz.

Arılar hangi suyu sever?

Arılar tamamen temiz ve kokusuz suyu değil, hafif kokulu ve mineralli suyu tercih eder. Çamurlu kenarlar, yosunlu yüzeyler ve ıslak toprak bu yüzden onlara çekici gelir. Yeni kurulan bir suluğa doğal bir kenar oluşturmak, içine birkaç yosunlu taş koymak kaynağın benimsenmesini kolaylaştırır.

İlk günlerde suluğun yerini arılara öğretmek için içine çok az bal ya da şeker eklemek önerilmez; bu yağmacılığı başlatabilir ve eşek arısı çeker. Sabırlı olun: sığ, güneşli ve sürekli dolu bir kaynak birkaç gün içinde bulunur.

Suluk hijyeni

• Suyu düzenli tazeleyin: Durgun su bozulur, sivrisinek üretir.
• Kabı ara sıra temizleyin: Aşırı yosun, çamur ve çürümüş yaprak birikintisini alın; birkaç yosunlu taş kalabilir.
• Ölü arıları uzaklaştırın: Suda ölü arı birikiyorsa tutunma yüzeyi yetersizdir.
• Şurup, bal ya da ilaç eklemeyin: Hem yağmacılık başlatır hem de ortak kaynak üzerinden hastalık ve kalıntı taşınmasına yol açar.

Ortak su kaynağı, koloniler arasında bazı etkenlerin (örneğin dışkı ile bulaşan Nosema sporlarının) taşınmasına aracı olabilir. Suluğun uçuş deliklerinin önünde olmaması ve düzenli temizlenmesi bu yüzden önemlidir.

Kışın arılar su içer mi?

Kış boyunca da su ihtiyacı sürer, ama yavru az olduğu için azdır ve arılar bunu çoğunlukla kovan içindeki yoğuşmadan karşılar. Kış kümesinin ürettiği nem, soğuk kapak ve kenar peteklerde yoğuşur; arılar bu damlalardan yararlanır. Uygun havada temizlik uçuşuna çıktıklarında dışarıdan da su alırlar.

Kış sonunda yavru üretimi başladığında su ihtiyacı hızla artar. Bu dönemde soğuk bir günde uzak bir kaynağa uçan arılar geri dönemeden üşüyüp ölebilir; yakın ve güneşli bir suluk ilkbahar başında bu kayıpları azaltır. Donan suluk sorun değildir; ilkbahar başında yeniden çalışır hale getirilmesi yeterlidir.

Sık yapılan hatalar