Varroa ve Tropilaelaps Ayırt Etme

💬 WhatsApp
⚠️ Önemli uyarı: Bu sayfadaki bilgiler yalnızca genel bilgilendirme amaçlıdır; teşhis ve tedavinin yerine geçmez. Kesin teşhis için mutlaka bir veteriner hekime danışın veya yetkili bir laboratuvarda tahlil yaptırın. İlaçları yalnızca ruhsatlı ürün olarak, prospektüsüne ve yasal bekleme sürelerine uygun kullanın. Bildirimi zorunlu bir hastalıktan şüpheleniyorsanız il/ilçe tarım müdürlüğüne haber verin.

Varroa ile Tropilaelaps'ı ayırmanın en hızlı yolu biçim ve harekete bakmaktır: varroa enine geniş, koyu ve yavaştır; Tropilaelaps uzunca, küçük, açık renkli ve çok hızlı koşar. İkisini ayırmak önemlidir, çünkü izleme yöntemleri farklıdır ve Tropilaelaps Türkiye'de ihbarı zorunlu bir zararlıdır.

Neden ayırmak gerekir?

İki akar da kapalı yavruda çoğalır, virüs taşır ve müdahale edilmezse koloniyi çökertir. Ancak varroa ergin arı üzerinde de uzun süre yaşarken Tropilaelaps neredeyse yalnız yavruda bulunur. Varroaya göre kurulmuş bir izleme düzeni Tropilaelaps'ı kolayca kaçırabilir; yanlış teşhis de zaman kaybı ve yanlış mücadele demektir.

Bir bakışta farklar

ÖzellikVarroa (Varroa destructor)Tropilaelaps (T. mercedesae)
BiçimEnine yayvan, yengeç gibi; eni boyundan fazlaUzunca ve dar; boyu eninin yaklaşık iki katı
BoyutYaklaşık 1,1 mm boy, 1,6 mm enYaklaşık 1 mm boy, 0,5 mm en
RenkKoyu kızıl-kahveAçık kızıl-kahve, soluk
HareketYavaş, hantalÇok hızlı koşar
Nerede bulunurErgin arı üzerinde ve kapalı yavrudaNeredeyse yalnız kapalı yavruda
Yavru tercihiErkek arı yavrusunu belirgin biçimde tercih ederİşçi ve erkek yavrusunu birlikte kullanır
Türkiye'de durumYaygınİhbarı zorunlu; bildirilmesi gerekir
Solda iri, enine geniş varroa; sağda küçük, uzunca Tropilaelaps
Yan yana: solda varroa, sağda Tropilaelaps. Biçim farkı büyüteçle, çoğu zaman çıplak gözle bile seçilebilir. Fotoğraf: APHA (National Bee Unit), Crown Copyright · Open Government Licence v3.0 (Crown Copyright)

Sahada ayırt etme

1. Hareketine bakın

Sahada en hızlı işaret harekettir. Yavru açtığınızda ya da çerçeveyi kaldırdığınızda petek yüzeyinde hızla kaçan küçük bir akar görüyorsanız bu varroa değildir. Varroa yerinde durur ya da yavaşça yürür.

2. Biçimine bakın

Akarı beyaz bir zemine alın ve büyüteçle bakın. Genişliği boyundan fazla, kalkan gibi bir gövde varroadır. Boyu belirgin biçimde uzun, oval-dikdörtgen bir gövde Tropilaelaps'a işaret eder.

3. Nerede bulduğunuza bakın

Ergin arının sırtında ya da karın halkaları arasında tutunmuş akarların neredeyse hepsi varroadır. Tropilaelaps'ı çoğunlukla açılan hücrede, pupanın üzerinde bulursunuz.

Ergin arının vücuduna tutunmuş iki koyu kızıl varroa akarı
Ergin arı üzerinde iki varroa: koyu kızıl, parlak ve enine geniş. Ergin arıda bu görüntü varroa için tipiktir. Fotoğraf: APHA (National Bee Unit), Crown Copyright · Open Government Licence v3.0 (Crown Copyright)
Arı larvası üzerinde iki büyük oval varroa ve bir küçük uzunca Tropilaelaps
Aynı larva üzerinde iki varroa (iri, oval, koyu) ve bir Tropilaelaps (küçük, uzunca, bacakları belirgin). Fotoğraf: APHA (National Bee Unit), Crown Copyright · Open Government Licence v3.0 (Crown Copyright)
Üstten görünümde uzunca, açık kahverengi Tropilaelaps dişisi
Yakından dişi Tropilaelaps: uzunca gövde, açık renk ve öne uzanan uzun ön bacaklar. Fotoğraf: APHA (National Bee Unit), Crown Copyright · Open Government Licence v3.0 (Crown Copyright)

İzleme yöntemi neden değişir?

YöntemVarroa içinTropilaelaps için
Şeker ya da alkol yıkamaSayısal sonuç verir, eşiklerle karşılaştırılabilirYalnızca var/yok bilgisi verir; düzeyi ölçmez
Yavru açmaDeğerli, özellikle erkek arı yavrusundaEsas yöntemdir; işçi ve erkek yavrusu birlikte açılmalı
Çerçeve silkelemePek kullanılmazHızlı tarama sağlar; akarlar beyaz tepsiye düşer
Dip tahtasıDoğal düşüşle eğilim izlenirYardımcıdır; düşen akarın biçimine bakılmalı

Pratik sonuç: temiz çıkan bir şeker yıkaması Tropilaelaps yokluğunun kanıtı değildir. Varroa sayımı düşük ama yavrusu bozuk bir kolonide mutlaka yavru açın.

Sırlama çatalıyla kapalı yavrudan pupa çıkarılması
Sırlama çatalıyla yavru açma. Çıkarılan pupaları beyaz bir zemine alıp akar arayın; iki tür de bu yöntemle görülür. Fotoğraf: APHA (National Bee Unit), Crown Copyright · Open Government Licence v3.0 (Crown Copyright)

Karışabilecek diğer canlılar

Her küçük kızıl-kahve canlı akar değildir. Yanlış alarmı önlemek için şunları bilin:

  • Arı biti (Braula coeca): Aslında kanatsız bir sinektir; 6 bacaklıdır (akarlarda 8 bacak), yuvarlakça ve kızıl-kahvedir. Çoğunlukla ergin arının, sık olarak ana arının üzerinde durur; arıya belirgin zarar vermez.
  • Polen akarı (Melittiphis alvearius): Küçük, yuvarlak, açık renkli bir akardır; kovan döküntüsünde görülür ve zararsız kabul edilir.
Dört farklı arı zararlısı yan yana: arı biti, varroa, Tropilaelaps ve polen akarı
Karşılaştırma: üstte ortada arı biti (Braula), sağda varroa, altta ortada Tropilaelaps, solda polen akarı (Melittiphis). Fotoğraf: APHA (National Bee Unit), Crown Copyright · Open Government Licence v3.0 (Crown Copyright)

Mücadelede farklar

  • Erkek yavru kesimi: Varroada etkili bir yardımcı yöntemdir; Tropilaelaps'ta tek başına zayıf kalır.
  • Oksalik asit: Varroada ergin arıdaki akarlara ulaşır; Tropilaelaps çoğunlukla yavruda olduğu için etkisi sınırlıdır.
  • Yavru kesintisi: İkisinde de işe yarar; Tropilaelaps yavrusuz ortamda uzun yaşayamadığı için onda daha da güçlüdür.

Şüphelendiğinizde

  1. Kovan, çerçeve ve ekipman hareketini durdurun.
  2. Akarları alkollü, sıkı kapanan bir kaba toplayın; fotoğraf ve mümkünse hareketlerini gösteren kısa video çekin.
  3. İl/ilçe tarım ve orman müdürlüğüne hemen bildirin. Kendi başınıza ilaçlama yapmayın; resmî önlemleri veteriner hekimler belirler.
Petekte hızla koşan, uzunca, açık renkli bir akar gördüyseniz bunu varroa sanıp geçmeyin. Örnek alıp bildirmek, hem arılığınızı hem bölgenizi korur.
KONU İLE İLGİLİ VİDEOLAR

📝 Bu Konudaki Arıcı Yazıları

Bu konuda henüz üye yazısı yok — ilk yazan siz olun.