Kireçli yavru, Ascosphaera apis adlı bir mantarın yol açtığı yavru hastalığıdır. Yaygındır ama nadiren koloniyi öldürür; asıl etkisi yavru sayısını ve dolayısıyla koloni gücünü düşürmektir.

Nasıl gelişir

Mantar sporları larva tarafından besinle alınır. Sporlar bağırsakta çimlenir ve larva soğuduğunda mantar hızla gelişir. Larva mumyalaşır: önce beyaz, tebeşirimsi bir kütleye dönüşür.

Sıcaklık düşüşü belirleyicidir. Bu yüzden hastalık, yavru yuvasının kenarlarında ve serin dönemlerde yoğunlaşır.

Belirtiler

• Mumya: Beyaz, tebeşir görünümünde sert larva kalıntıları
• Renk değişimi: Mantar spor üretmeye başlayınca mumyalar gri, sonra siyah olur
• Uçuş deliği önünde mumyalar: Arılar temizlik yapar ve mumyaları dışarı atar; kovan önünde beyaz taneler tipik göstergedir
• Delikli yavru alanı: Mumyalanan gözler boş kalır
• Ses: Mumyalanmış larva içeren çerçeve sallandığında hafif bir tıkırtı duyulabilir

Hastalığı tetikleyenler

• Soğuk ve nem: En önemli etken. Yavru yuvasının soğuması mantara ortam hazırlar
• Erken ve fazla genişletme: Koloni ısıtamayacağı alana yayılırsa kenar yavrusu soğur
• Zayıf koloni: Sıcaklığı koruyamaz
• Genetik yatkınlık: Bazı hatlar belirgin biçimde duyarlıdır
• Nemli arılık yeri: Gölgeli, rüzgârsız, drenajsız alanlar

Ne yapmalı

Ruhsatlı bir ilaç tedavisi genellikle yoktur ve gerekmez. Yaklaşım koşulları düzeltmektir:

• Alanı daralt. Koloninin ısıtabileceği hacme indir
• Havalandırmayı düzelt. Kovan içindeki nemi azalt; kovanı yerden yükselt ve öne eğ
• Arılık yerini gözden geçir. Sabah güneşi alan, kuru ve rüzgârdan korunaklı yer belirgin fark yaratır
• Koloniyi güçlendir. Kapalı yavru takviyesi ısı dengesini iyileştirir
• Petek yenile. Ağır etkilenmiş çerçeveleri döngüden çıkar
• Ana arıyı yenile. Israrla tekrarlıyorsa genetik yatkınlık olabilir; hijyenik davranışı güçlü bir hat sorunu çözer

Karıştırılmaması gerekenler

• Taş hastalığı: Farklı bir mantar; mumyalar yeşilimsi-sarıdır ve daha serttir
• Tulumsu yavru çürüklüğü: Larva sıvı dolu kese halindedir, mumyalaşmaz
• Soğuk zararı: Kenar yavrusu ölür ama mantar gelişimi ve tebeşirimsi görünüm yoktur

Özet

Kireçli yavru bir yönetim göstergesidir. Uçuş deliği önünde beyaz mumyalar görülüyorsa sorulacak soru "hangi ilacı atayım" değil, "koloni neden üşüyor" olmalıdır.