ÇERÇEVE TAŞIMA / SAKLAMA APARATLARI

Kovan çerçevesi taşıma ve saklama aparatları, çerçeveyi kovandan güvenle çıkarmaya, kontrol sırasında bir kenarda tutmaya, ballık ve kovanları kaldırıp taşımaya ve boş petekleri sezon dışında zarar görmeden saklamaya yarayan çerçeve pensesi, çerçeve askısı, ballık kaldırıcı, taşıma arabası, kayış, petek rafı ve askıları gibi yardımcı araçlardır. Doğru aparat arıcının belini, peteği ve arıyı korur. Bu sayfa aparatları ve mum güvesine karşı petek saklama yöntemlerini anlatır.

Çerçeve taşıma aparatları neden gerekir?

Dolu bir bal çerçevesi birkaç kilo, dolu bir ballık ise onlarca kilo gelir. Bir hasat gününde arıcı bu yükü defalarca kaldırır. Aparatların amacı:

• Peteği korumak: Çerçeveyi sarsmadan, düşürmeden ve ezmeden taşımak.
• Arıyı korumak: Çerçeve çıkarılırken ve geri konurken arı ezilmesini ve ana arı kaybını önlemek.
• Arıcıyı korumak: Bel ve bilek yükünü azaltmak.
• Hijyen: Çerçeveyi yere koymadan, toprağa ve çimlere değdirmeden çalışmak.

Kapaklı çerçeve taşıma kutuları ve hasatta ballıkla taşıma “Çerçeve taşıma ve saklama kutuları” sayfasında ayrıntılıdır; bu sayfa kutuların dışındaki aparatlara odaklanır.

Kovanda çerçeve taşıma aparatları

Çerçeve kaldırma pensesi

Çerçevenin üst çıtasını iki yandan kavrayan, maşa biçimli metal pens. Propolisle yapışmış çerçeveyi tek elle, dik ve sarsmadan kaldırmayı sağlar. Eldivenli elle ince çıtayı tutmaktan daha güvenlidir ve arı ezme riskini azaltır.

Çerçeve askısı (çerçeve dayanağı)

Kovanın ya da ballığın kenarına takılan metal askı. Kontrol sırasında çıkarılan ilk bir iki çerçeve bu askıya asılır; kovanın içinde çalışacak yer açılır, çerçeve yere konmaz. Arılı çerçevede ana arının düşmesini de önler.

Kovan aleti

Her arıcının temel aracıdır: yapışmış çerçeveleri ayırır, kaldırır ve kazır. Kancalı ucu çerçeveyi kaldırmak için kaldıraç görevi görür.

Ballık ve kovan taşıma aparatları

• Ballık kaldırıcı: Kovanın yanına kurulan, ballığı ya da kovan gövdesini manivela veya krank ile kaldıran çerçeve. Tek başına çalışan arıcı ağır ballıkları beli zorlamadan kaldırabilir.
• Taşıma arabası: İki tekerlekli, tabanı kovan ölçüsünde el arabası. Arılık içinde ballık ve kovan taşımayı kolaylaştırır; engebeli arazide geniş tekerlek tercih edilir.
• Taşıma kolları ve tutacaklar: Kovan gövdesine takılan ya da iki kişinin birlikte kullandığı kollar.
• Bağlama kayışı: Kovan parçalarını birbirine sabitler; taşıma ve gezginci arıcılıkta kovanın açılmasını önler.

Çerçeve saklama aparatları

• Petek rafları: Çerçevelerin kulaklarından asıldığı açık raflar. Petekler birbirine değmez, hava dolaşır, kontrol kolaydır.
• Tavan askıları: Tavandan sarkan çıtalara dizilen çerçeveler yer kazandırır ve havalanır.
• Petek dolapları: Kapaklı, sıkı dolaplar; dondurulmuş peteklerin yeniden güve almasını önler.
• İstiflenmiş ballıklar: En yaygın yöntem. Altı ve üstü fare ve güve girmeyecek biçimde kapatılır.

Petekler mum güvesine karşı nasıl saklanır?

Depodaki boş peteğin en büyük düşmanı mum güvesidir (büyük mum güvesi Galleria mellonella ve küçük mum güvesi Achroia grisella). Larvaları mumla, polenle ve koza kalıntılarıyla beslenir, peteği ağla örerek yok eder. Arısız kalan petek birkaç hafta içinde kullanılamaz hale gelebilir.

Naftalin ve benzeri kimyasallar muma ve bala kalıntı bırakır; kullanılmaz. Eski, koyulaşmış ve çok kozalı kuluçka peteklerini saklamak yerine eritmek hem güve riskini hem de hastalık yükünü azaltır.

Saklamada hijyen ve düzen

• Petekleri saklamadan önce arılara yalatın ve kurutun; ıslak petek küflenir.
• Depoyu fareye karşı kapatın; fareler peteği kemirir ve kirletir.
• Petekleri geldiği arılığa göre işaretleyin; hastalık şüphesi olan kovanların peteklerini ayrı tutun ve bildirin.
• Kış boyunca birkaç kez kontrol edin; ağ ya da larva görülen çerçeveyi hemen ayırıp dondurun.
• Kaynağı bilinmeyen ikinci el peteği depoya almayın.

Sık yapılan hatalar

• Çerçeveyi kontrol sırasında yere ya da çimlere koymak.
• Ağır ballıkları tek başına, belden eğilerek kaldırmak.
• Taşıma öncesi kovanı bağlamamak.
• Boş petekleri sıcak, karanlık ve kapalı bir yerde kontrolsüz bırakmak.
• Depoda naftalin kullanmak.