Kışı çıkaramamış bir koloni, doğru bakıldığında nasıl öldüğünü anlatır. Bu bilgi bir sonraki yılı kurtarır; kovanı boşaltıp geçmek ise aynı hatayı tekrarlamak demektir.

İnceleme kovanı açar açmaz, hiçbir şeyi karıştırmadan yapılmalıdır.

Açlık

Görüntü: Ölü arılar başları gözlerin içine gömülü, kuyrukları dışarıda. Kovanda bal yok ya da çok az.

Anlamı: Yetersiz kış stoku. Sonbahar beslemesi eksik kalmış ya da hiç yapılmamış.

İzolasyon açlığı

Görüntü: Aynı baş gömülü tablo, ama iki petek ötede dolu bal petekleri duruyor.

Anlamı: Stok vardı, küme soğukta ona ulaşamadı. Küme yukarı hareket eder; stok yanda kaldıysa erişemez. Kış düzeni hatası.

Varroa çöküşü

Görüntü: Kovanda çok az ölü arı, buna karşılık bol bal. Deforme kanatlı arılar, gözlerde ölü yavru, dip tablasında akar.

Anlamı: Koloni açlıktan değil, arısı tükendiği için ölmüş. Kış arıları zayıf doğmuş ve erken kaybolmuş. Ağustostaki akar yükü sebebidir.

Bu tablonun en yanıltıcı yanı, bol bal görüp "açlıktan ölmemiş, demek başka bir şey" demektir. Az arı ve bol bal birlikte görülüyorsa ilk şüphe varroadır.

Anasızlık

Görüntü: Kabarık erkek yavrusu işçi gözlerinde, göz başına birden çok yumurta, düzensiz yavru alanı.

Anlamı: Ana arı sonbaharda kaybolmuş, yalancı ana devreye girmiş. Koloni yenilenememiş.

Nem ve küf

Görüntü: Kovan içi ıslak, peteklerde küf, tabanda su birikintisi, ahşapta siyah lekeler.

Anlamı: Havalandırma yetersiz ya da kapak sızdırıyor. Kışın nem, soğuktan daha öldürücüdür.

Nosema ve bağırsak sorunları

Görüntü: Uçuş deliği çevresinde ve peteklerde kahverengi dışkı lekeleri.

Anlamı: Bağırsak yükü artmış; nosema, uzun süre uçamama ya da uygunsuz kış yemi. Salgı balı içeren kış stoku bu tabloyu yaratabilir.

Fare

Görüntü: Kemirilmiş petekler, yuva artığı, keskin koku.

Anlamı: Fare ızgarası takılmamış. Küme oluştuktan sonra uçuş deliğini kimse korumaz.

Zehirlenme

Görüntü: Kovan önünde toplu ölüm, dilleri dışarıda arılar. Genellikle kış değil, sezon içi tablo.

İnceleme sırası

• Kovanı açmadan önce dış görünüşü ve uçuş deliğini kaydet
• Kapağı aç, nem ve kokuya bak
• Ölü arıların konumunu not et — kümede mi, tabanda mı, gözlerde mi
• Stok miktarını ve yerini yaz
• Yavru alanını incele
• Dip tablasındaki döküntüye bak
• Bulguları yaz; bir sonraki yıl bu not en değerli kaynağın olur

Özet

Çoğu kış kaybı ölümden aylar önce belirlenir. Kovan bunu söyler, ama sadece sorulursa.