Balmumu, on iki ile on sekiz günlük işçi arıların karın altındaki bezlerden salgıladığı bir maddedir. Arı bunu pul halinde çıkarır, çiğneyerek yumuşatır ve petek örer.

Koloniye maliyeti

Mum üretimi enerji ister. Bir birim mum için arının belirgin biçimde daha fazla bal tüketmesi gerekir.

Bu, iki pratik sonuç doğurur: peteği gereksiz yere yenilettirmek verimden çalar, ama kaynak döneminde mum yaptırmak koloniyi meşgul eder ve oğul baskısını düşürür.

Kaynaklar

• Sır mumu: Hasatta kesilen kapaklar. En temiz ve en açık renkli mumdur; en değerlisidir
• Yapı mumu: Çerçeveler arasındaki fazla örgü ve kesim çerçevesi
• Eski petek: Döngüden çıkarılan yavru petekleri. Koyu renklidir ve verimi düşüktür

Bu üç kaynak ayrı işlenmelidir. Sır mumunu eski petekle karıştırmak, elde edilecek en iyi ürünü düşürür.

Eritme yöntemleri

• Güneş enerjili eritici: Basit ve ucuz. Açık renkli mum için uygun; koyu peteği tam eritemez
• Buharlı eritici: Verimlidir ve mumu aşırı ısıtmaz
• Su banyosu: Küçük ölçekte kullanılır; mum doğrudan ateşle temas etmemelidir

Balmumu yanıcıdır. Doğrudan alevde eritmek yangın riski taşır ve mumun rengini bozar.

Kalıntı sorunu

Bu, balmumunun en önemli meselesidir. Yağda çözünen maddeler mumda birikir. Kovanda kullanılan bazı akarisitler yıllar boyunca mumda kalabilir.

Sonuçlar:

• Eski petekten üretilen temel petek, kalıntıyı yeni kolonilere taşır
• Birikim yavru gelişimini ve ana arı kalitesini olumsuz etkileyebilir
• Ticari temel petek karışık kaynaklıdır; izlenebilirliği sınırlıdır

Bu nedenle birçok arıcı kendi sır mumundan temel petek yaptırmayı tercih eder. Kapalı mum döngüsü, kalıntı birikimini sınırlamanın en sağlam yoludur.

Petek yenileme

Eski petek yalnızca kalıntı değil, hastalık etkeni ve kozalar da barındırır. Göz hacmi zamanla daralır.

Yavru peteklerinin belirli bir bölümünü her yıl yenilemek yaygın ve önerilen uygulamadır. Çıkarılan petek mum kaynağı olur; döngü böylece kapanır.

Saklama

Külçe halinde dökülen mum serin, kuru ve karanlıkta saklanır. Mum güvesi işlenmiş mumda gelişmez; asıl risk işlenmemiş petektedir.

Özet

Balmumu, arıcılığın en çok küçümsenen ürünüdür. Kendi mum döngüsünü kuran arıcı hem kalıntı riskini düşürür hem de dışarıdan alınan temel peteğe bağımlılıktan kurtulur.