Bölme, bir koloniden iki koloni oluşturmaktır. Arıcının koloni sayısını artırmasının en yaygın yoludur ve aynı zamanda oğulu önlemenin, varroa mücadelesine pencere açmanın aracıdır.

Neden bölünür

• Koloni sayısını artırmak
• Oğulu önlemek: Bölünme isteğini arıcı denetiminde karşılamak
• Yavru boşluğu yaratmak: Varroa uygulaması için elverişli pencere
• Ana arı yenilemek: Yeni ana arıyı bölmede denemek
• Kayıp yerine koymak

Ne zaman bölünür

Koloni yeterince güçlü olmalı: en az beş-altı dolu yavru çerçevesi ve bol arı. Zayıf koloniyi bölmek iki zayıf koloni üretir.

Mevsim olarak ilkbahar sonu ve yaz başı uygundur. Yeni koloninin ana arı çiftleştirip kışa hazırlanacak zamanı olmalıdır.

Erkek arı bulunmayan dönemde bölme yapılmaz; ana arı çiftleşemez.

Temel yöntem

• Yeni kovana kapalı ve açık yavru çerçeveleri alınır
• Yanına bal ve polen çerçevesi konur
• Üzerindeki genç arılarla birlikte taşınır; tarlacılar eski yerine döner, bu yüzden ek arı silkelemek gerekir
• Bir tarafta ana arı, diğer tarafta ana arı gözü ya da yeni ana arı bulunur
• Uçuş deliği daraltılır ve gerekirse beslenir

Ana arı seçenekleri

• Hazır ana arı vermek: En hızlı yol. Koloni yaklaşık üç hafta kazanır
• Ana arı gözü vermek: Daha ucuz; çiftleşme süresi kadar gecikme olur
• Koloninin kendi yapması: En yavaş ve en belirsiz yol; ana arı kalitesi değişken olabilir

Sık yapılan hatalar

• Çok küçük bölme. Az arıyla kurulan koloni ısınamaz ve savunamaz
• Yeterli yem bırakmamak. Yeni koloninin tarlacısı azdır; stok şart
• Aynı arılıkta bırakıp arı takviyesi yapmamak. Tarlacılar eski kovana döner
• Geç bölme. Kışa hazırlanamayacak koloni oluşur
• Varroa yükünü hesaba katmamak. Bölme akarları da böler

Bölme sonrası

• Ana arı çiftleşene kadar kovanı gereksiz açma
• Yumurta görüldüğünde çiftleşme başarılıdır
• Yavru boşluğu döneminde varroa uygulaması yap — bu pencere değerlidir
• Zayıf kalıyorsa kapalı yavru takviyesi yap
• Kışa yetişemeyeceği anlaşılırsa birleştir

Özet

Bölme, arıcının elindeki en çok yönlü araçtır: koloni artırır, oğulu önler ve varroa mücadelesine kapı açar. Başarısı zamanlamaya ve yeni koloniye yeterli arı ve yem bırakmaya bağlıdır.