Afrikanize bal arısı, Afrika kökenli Apis mellifera scutellata ile Avrupa kökenli alt türlerin melezlenmesiyle ortaya çıkmış bir popülasyondur.

Yirminci yüzyılın ortasında Güney Amerika'da yürütülen bir ıslah çalışması sırasında kolonilerin kontrol dışına çıkmasıyla yayılmaya başladı. Amerika kıtasında geniş bir alana yayıldı.

Neden ayrı ele alınır

Bu popülasyon, davranışı nedeniyle diğer arılardan farklı bir yaklaşım gerektirir. Konu, verim ya da tercih meselesi değil, güvenlik meselesidir.

Davranış özellikleri

• Yüksek savunmacılık: Kovana yaklaşımda çok daha düşük eşikle tepki verir
• Toplu tepki: Uyarıya çok sayıda arıyla karşılık verir
• Uzun takip: Rahatsız edeni uzun mesafe boyunca izleyebilir
• Uzun süreli tetiklenme: Koloni saatlerce gergin kalabilir
• Kaçma eğilimi: Koşullar bozulduğunda kovanı terk eder
• Sık oğul verme
• Yuva yeri seçiminde esneklik: Küçük ve alışılmadık boşluklara yerleşir

Olumlu yanları

• Sıcak iklime güçlü uyum
• Kaynak kesintilerine dayanıklılık
• Bazı bölgelerde varroaya karşı belirgin tolerans
• Uygun koşullarda yüksek verim

Bulunduğu bölgelerdeki arıcılar, yönetim yöntemlerini bu davranışa uyarlayarak çalışmayı sürdürmektedir.

Bulunduğu bölgelerde güvenlik

• Arılığı yerleşim, yol ve hayvan barınaklarından uzağa kur
• Tam koruyucu ekipman kullan; eldiven ve sızdırmaz maske şart
• Tek başına çalışma
• Kaçış yolunu önceden planla
• Duman kullanımını artır
• Sıcak ve gergin saatlerde muayeneden kaçın
• Alerji riski olanların yakında bulunmamasını sağla

Bulunmadığı bölgelerde

Bu popülasyonun bulunmadığı ülkelerde asıl konu, kontrolsüz koloni ve ana arı hareketiyle taşınma riskidir.

Birçok ülke bu nedenle arı ithalatını düzenler. Bilinmeyen kaynaktan koloni ya da ana arı almak, yalnızca hastalık değil genetik risk de taşır.

Özet

Afrikanize bal arısı, kontrolsüz genetik yayılımın ne kadar kalıcı olabileceğini gösteren en bilinen örnektir. Bir kez yayıldıktan sonra geri alınamamıştır.