Nosema ceranae, asıl konağı Asya bal arısı olan bir mikrosporidyumdur. Avrupa bal arısına geçti ve son yirmi yılda dünya genelinde yayıldı; birçok bölgede Nosema apis'in yerini aldı.

Neden ayrı ele alınır

Aynı organı etkiler ama tablosu farklıdır. Bu fark, teşhis alışkanlıklarını yanıltır.

• Mevsim yok. N. apis kış ve erken ilkbaharda tepe yaparken N. ceranae yıl boyunca bulunabilir
• Dışkı lekesi çoğunlukla yok. Nosemanın en bilinen belirtisi burada görülmez
• Sinsi seyreder. Koloni belirti vermeden zayıflar, tarlacılık düşer
• Sıcağa daha dayanıklı. Ilıman ve sıcak iklimlerde daha başarılı

Pratik sonuç şudur: dışkı lekesi aramak yeterli değildir. Kovan temiz görünürken koloni enfekte olabilir.

Belirtiler

• Sebebi anlaşılmayan koloni zayıflaması
• Tarlacı arı sayısında düşüş; koloni içi kalabalık görünse de uçuş az
• Yavru alanı iyi ama koloni büyümüyor
• Ana arının erken kaybı ya da değiştirilmesi
• Kışlama başarısızlığı

Belirtiler özgül değildir; kesin teşhis mikroskop ya da moleküler analizle konur.

Nasıl bulaşır

• Bulaşık petek ve bal
• Ortak su kaynağı
• Yağmacılık
• Koloni ve ekipman alışverişi
• Kovan içinde temizlik yapan arılar

Diğer etkenlerle etkileşim

N. ceranae tek başına değerlendirilmemelidir. Varroa, virüsler, beslenme yetersizliği ve pestisit maruziyetiyle birlikte etki eder. Birden fazla baskı altındaki koloni, tek etkenin toplamından fazla zarar görür.

Bu yüzden koloni açıklanamayan biçimde zayıflıyorsa tek bir sebep aramak yerine bütün tabloya bakmak gerekir.

Ne yapmalı

• Petek yenileme takvimi kur. Sporlar peteğinde birikir; en etkili yapısal önlem budur
• Beslenmeyi güçlü tut. Çeşitli polen kaynağı direnci artırır
• Varroa'yı kontrol et. Baskıların toplamını azaltır
• Temiz su sağla.
• Şüphede örnek gönder. Otuz kadar erişkin arıdan alınan örnekle laboratuvar teşhisi mümkün
• Kalıcı zayıf koloniyi birleştir ya da ana arısını yenile.

Ruhsatlı tedavi seçenekleri ülkeye göre değişir ve birçok yerde sınırlıdır. Uygulamadan önce kendi ülkendeki mevzuata bak.