Stamboekgegevens laten zien uit welke lijn een koningin komt en met welke volken zij verwant is. Het is het geheugen van een teeltprogramma.

Waarom het nodig is

Prestaties kennen is voor selectie niet genoeg; u moet ook weten waar die prestatie vandaan kwam.

Zonder gegevens is niet vast te stellen of een goed presterend volk toeval is of een kenmerk van de lijn.

Wat wordt vastgelegd

• Het nummer en de merkkleur van de koningin
• Het jaar waarin zij is geteeld
• De moederkoningin (het teeltvolk)
• Hoe zij heeft gepaard: vrij, op een afgelegen station of kunstmatig
• De darrenlijn, indien bekend
• Prestatieaantekeningen

De darrenkant

Een koningin paart met veel darren. Bij vrije paring is die kant onbekend en ontbreekt de helft van de stamboom.

Een afgelegen bevruchtingsstation dicht een groot deel van dat gat. Kunstmatige inseminatie maakt beide kanten zeker.

Het inteeltprobleem

Blijvend telen uit de eigen lijn in een kleine, gesloten populatie verhoogt de inteelt.

Bij honingbijen heeft dat een concreet kenmerk: een hiaatrijk broedpatroon. Bij nauwe inteelt komen sommige eitjes niet tot ontwikkeling en worden zij door de bijen verwijderd.

Met tussenpozen materiaal van buiten inbrengen voorkomt het. De stamboekgegevens laten zien wanneer dat nodig is.

Een eenvoudig systeem volstaat

De meeste imkers hebben geen uitgebreide stamboom nodig. Zelfs drie gegevens maken een groot verschil:

• Uit welk volk de koningin is geteeld
• In welk jaar
• Hoe zij heeft gepresteerd

Na enkele seizoenen wordt duidelijk welke lijn het in uw eigen omstandigheden doet.

De samenhang met merken

De kleurcode vertelt de leeftijd van de koningin; een genummerd plaatje haar identiteit. Samen laten zij u een volk herkennen zonder de administratie te raadplegen.

Regionale registers

In sommige landen beheren imkerverenigingen gezamenlijke stamboeksystemen. Deelnemen versterkt zowel uw eigen administratie als het regionale teeltwerk.