Chronische bijenverlammingsziekte is een virusziekte van volwassen bijen. Zij treedt sporadisch op maar kan een volk in korte tijd sterk verzwakken.

Twee beelden

De ziekte vertoont twee verschillende vormen, die in hetzelfde volk kunnen voorkomen:

• Trillende vorm: Bijen trillen, kunnen niet vliegen, kruipen voor de kast, vaak met gespreide vleugels en een opgezwollen achterlijf
• Kale vorm: Bijen verliezen hun beharing en worden glanzend zwart; zij lijken kleiner en worden door de wachtbijen afgeweerd

De kale, zwarte bijen zijn het meest kenmerkende beeld dat er is.

Hoe de ziekte verloopt

Grote aantallen dode bijen voor de kast in korte tijd, een volk dat opvallend snel krimpt, en soms een geur bij hopen dode bijen.

Het volk herstelt zich vaak, maar de opbrengst van dat seizoen is verloren.

Wat het uitlokt

• Dichte opeenhoping: Overdracht gebeurt door lichaamscontact wanneer bijen dicht opeen zitten
• Lange perioden opgesloten door slecht weer
• Zeer sterke volken in een te kleine ruimte
• Stress: Transport, drachtgebrek, veelvuldig openen
• Varroa en de daarmee verzwakte afweer

Verwarring met andere oorzaken

Kruipende bijen die niet kunnen vliegen komen ook voor bij vergiftiging, bij nosema en bij de tracheeënmijt.

Wat naar deze ziekte wijst zijn de kale, glanzend zwarte bijen samen met het trillen. Bevestiging vraagt laboratoriumonderzoek.

Wat te doen

Er bestaat geen specifieke behandeling. De aanpak richt zich op de omstandigheden:

• Geef ruimte; verlicht de opeenhoping
• Verbeter de ventilatie
• Beperk stress; open minder vaak, vermijd onnodig transport
• Houd varroa onder controle
• Vernieuw de koningin; er worden verschillen tussen lijnen beschreven
• Ruim dode bijen op vóór de kast

Praktische lijn

Treedt de ziekte herhaaldelijk in hetzelfde volk op, dan is de koningin vernieuwen de meest werkzame maatregel.