Koninginnenteelt betekent koninginnen produceren onder regie van de imker in plaats van het aan het volk over te laten. Het is de stap waarmee een imker van bijenhouder tot bijenvormer wordt.

Het feit waarop het rust

Koningin en werkster komen uit hetzelfde ei. Het enige dat het verschil maakt is de voeding: een larve die onafgebroken koninginnengelei krijgt wordt koningin.

Koninginnenteelt is dus het werk van een volk overtuigen gekozen larven als koningin te voeren.

De leeftijd van de larve

Dit is het detail dat de kwaliteit het sterkst bepaalt. Hoe jonger de larve bij het overlarven, hoe beter de koningin.

Een te oude larve levert een koningin met minder eibuisjes en een kortere levensduur. Zij kan er normaal uitzien, maar het volk betaalt er een seizoen later voor.

De praktische regel: neem de kleinste larven die u kunt zien, drijvend in een zichtbaar laagje voedersap.

Twee functies, twee volken

• Startvolk: Zorgt dat de overgelarfde doppen worden aangenomen. Moet moerloos, zeer vol en rijk aan jonge bijen zijn
• Pleegvolk: Voedt de aangenomen doppen tot zij worden gesloten. Mag moergoed zijn, met de koningin achter een rooster

Die scheiding beschermt zowel de kwaliteit als de volken; een volk dat blijvend moerloos wordt gehouden raakt uitgeput.

Het schema

• De dop wordt ongeveer acht dagen na het overlarven gesloten
• De koningin loopt ongeveer twaalf dagen na het overlarven uit
• Zij rijpt enkele dagen en vliegt dan uit om te paren
• Eitjes verschijnen enkele dagen na de paring

Doppen moeten vóór het uitlopen naar de bevruchtingskastjes. De eerste koningin die uitloopt vernielt de rest.

Daarom moet de overlarfdatum worden opgeschreven. Vertrouwen op het geheugen kost elk seizoen een reeks doppen.

Voorwaarden

• Er moeten rijpe darren zijn. Zonder darren kan de koningin niet paren
• Er moet dracht zijn, of er moet worden gevoerd
• Het weer moet bruidsvluchten toelaten
• Het seizoen moet tijd laten om het nieuwe volk winterklaar te maken

Het teeltvolk kiezen

Telen uit een gemiddeld volk levert gemiddeld op. Kies op grond van aantekeningen, niet van indrukken: overwintering, karakter, hygiënisch gedrag, broedpatroon.

De darrenkant telt evenveel. Darrenraat laten staan in geselecteerde volken verbetert de vijver waarin de jonge koninginnen paren.

Schaal

Enkele koninginnen voor eigen gebruik vraagt weinig materiaal en weinig vaardigheid. Beroepsmatige productie is iets anders: doorlopende cycli, veel bevruchtingskastjes, exacte timing en administratie.

De meeste imkers hebben het meest aan het eerste: elk jaar de slechtste koninginnen vervangen door dochters van de beste.