De weerstand tegen ziekten en plagen verschilt aanzienlijk per ondersoort en per lijn. Het is een criterium dat de moeite waard is bij het kiezen van een koningin.

Waar weerstand vandaan komt

Weerstand berust grotendeels op bepaalde gedragingen:

• Hygiënisch gedrag: Besmet of dood broed herkennen en opruimen
• Varroagevoelige hygiëne: Gericht op cellen waarin mijten zich hebben voortgeplant, waardoor hun cyclus wordt onderbroken
• Poetsgedrag: Bijen die mijten van elkaar verwijderen
• Een kortere broedduur: Minder tijd voor de mijt om nakomelingen groot te brengen

Al deze eigenschappen zijn erfelijk en te selecteren.

Het natuurlijke voorbeeld

Apis cerana is samen met varroa en Tropilaelaps geëvolueerd en heeft deze afweer ontwikkeld. Zij leeft in evenwicht met de mijt.

De westerse honingbij kent die geschiedenis niet, en juist daarom zijn de mijten bij haar verwoestend.

Verschillen tussen ondersoorten

Bij sommige populaties is duidelijke tolerantie beschreven, meestal groepen die onder mijtdruk hebben geleefd en natuurlijke selectie hebben ondergaan.

Let wel: tolerantie is geen immuniteit. Ook bij tolerante lijnen blijven controleren en zo nodig behandelen noodzakelijk.

Regionale verschillen

Een weerbare lijn die het in de ene streek goed doet, doet dat in een andere niet noodzakelijk; weerstandsgedrag wordt beïnvloed door klimaat en drachtomstandigheden.

Een weerstandsclaim hoort dus niet te worden aanvaard zonder in uw eigen omstandigheden te zijn beproefd.

Afwegingen

Weerstandskenmerken gaan soms samen met andere:

• Sommige tolerante populaties zijn steeklustiger
• Sommige zwermen vaker
• Sommige bouwen kleinere volken

Die eigenschappen moeten in de selectie worden meegewogen.

Wat een imker kan doen

• Meet het hygiënisch gedrag en teel uit de volken met de hoogste score
• Vergelijk de toename van het mijtenaantal tussen volken
• Laat darrenraat staan in geselecteerde volken
• Vernieuw de koningin van slecht presterende volken

Deze vier stappen maken binnen enkele jaren een duidelijk verschil, zonder dat er een bijzondere lijn wordt gekocht.