Prestatietoetsing betekent volken vergelijken aan de hand van meetbare criteria. Het verplaatst de selectie in de teelt van geheugen naar gegevens.

Waarom toetsen nodig is

Beoordelen op geheugen misleidt. Een volk dat er vorige zomer goed uitzag wordt makkelijk overschat; een volk dat op een slechte dag werd betrapt wordt onterecht afgeschreven.

Toetsing geeft vergelijking op dezelfde criteria en onder dezelfde omstandigheden.

Wat wordt gemeten

• Karakter: Hoe het volk reageert bij het openen
• Rust op de raat: Of de bijen weglopen als een raam wordt opgetild
• Hygiënisch gedrag: Hoe snel besmet of dood broed wordt opgeruimd
• Overwintering: Sterkte in het voorjaar en verbruikte voorraad
• Zwermneiging: Hoe vaak het volk zich in een seizoen voorbereidt
• Varroatoename: De verandering van het mijtenniveau onder gelijke omstandigheden
• Opbrengst: Honing, stuifmeel of propolis
• Broedpatroon: Geslotenheid en gelijkmatigheid

De voorwaarde voor eerlijk vergelijken

Toetsresultaten zijn alleen zinvol als de volken onder gelijke omstandigheden worden gehouden:

• Op dezelfde stand
• In hetzelfde kasttype met dezelfde ruimte
• Met dezelfde voeding en dezelfde ingrepen
• Uitgaand van een vergelijkbare sterkte

Volken op verschillende standen vergelijken leidt ertoe dat een drachtverschil voor een genetisch verschil wordt aangezien.

Scoren

Er is geen uitgebreid systeem nodig. Een eenvoudige score op enkele punten bij elke controle volstaat.

Wat telt is bestendigheid: dezelfde schaal, dezelfde persoon, vergelijkbare omstandigheden.

Vertrouw niet op één meting

Een waarneming bij één controle kan misleiden. Het volk kan zich die dag anders hebben gedragen door het weer, de dracht of een eerdere ingreep.

Waarnemingen die door het seizoen worden herhaald laten zien wat bestendig is.

De uitkomst gebruiken

• Teel koninginnen uit de beste volken
• Vernieuw de koningin van de slechtste
• Laat darrenraat staan in geselecteerde volken

Die drie stappen veranderen het karakter van een stand binnen enkele jaren merkbaar.