Plagen in de kast

Plagen in de kast zijn organismen die zich in de kast vestigen en zich voeden met raat, honing, stuifmeel of broed, of de kast als onderkomen gebruiken: wasmotten, de kleine kastkever, de doodshoofdvlinder, muizen, mieren en de bijenluis. De meeste vormen in een sterk volk geen probleem; een plaag in de kast is meestal een teken dat het volk verzwakt is of te veel ruimte heeft. De uitzondering is de kleine kastkever, die aangifteplichtig is.

Hoe pak je het aan?

1. Herken de plaag: gaat het om een larve, een volwassen dier of een spoor (spinsel, uitwerpselen, aangeknaagde raat)?
2. Kijk naar de sterkte van het volk: hoeveel ramen bezetten de bijen, hoe staat het met moer en broed? De plaag is meestal een gevolg, niet de oorzaak.
3. Stem de ruimte af op het volk: haal onbezette ramen en lege bakken weg en vernauw het vlieggat.
4. Maak de opslag en de bijenstand schoon: onbeschermde raten, open en bloot achtergelaten slingerresten en gestorven kasten trekken plagen naar de bijenstand.

De belangrijkste plagen in deze groep

Wasmotten

De larven voeden zich met de achtergebleven coconvliesjes en het stuifmeel in donkere broedraten; ze vernielen de raat met spinselgangen en uitwerpselen. In een sterk volk ruimen de bijen de larven op; de echte schade ontstaat bij opgeslagen raten en in ramen die de bijen niet kunnen bezetten. Opgeslagen raten worden beschermd door ze in te vriezen en op een afgesloten, koele en lichte plek te bewaren. De details staan op de pagina Grote wasmot.

Kleine kastkever: anders en aangifteplichtig

Deze kever, afkomstig uit Afrika, heeft zich naar meerdere continenten verspreid en is in Europa in het zuiden van Italië aangetroffen. In Turkije staat hij op de lijst van aangifteplichtige ziekten en plagen. Hij verschilt op twee belangrijke punten van de andere plagen in de kast:

• Hij kan zelfs in sterke volken een probleem worden; de larven besmetten de honing met gisten, waardoor de honing waterig wordt, gaat schuimen, zuur ruikt en uit de kast loopt.
• Als de larve volgroeid is, verlaat ze de kast en brengt ze het popstadium in de grond door; de bestrijding kan dus niet alleen in de kast plaatsvinden.

Onderscheid met de wasmotlarve: De keverlarve heeft twee rijen stekels op de rug en alleen drie paar duidelijke poten vlak bij de kop; langs het achterlijf heeft ze geen buikpoten en ze spint geen zijde. Ziet u een verdachte kever of larve, bewaar het monster dan in een potje met alcohol, stop met het verplaatsen van ramen en honing tussen kasten en meld het bij de officiële veterinaire dienst.

Muizen en andere bezoekers

Muizen dringen in de herfst de kast binnen, wanneer de bijen een tros vormen en het vlieggat niet meer kunnen verdedigen; ze knagen aan de raten, bouwen een nest en bevuilen de kast. Een muizenschuif of een geperforeerde metalen plaat op het vlieggat vóór de winter is de meest effectieve maatregel; de schuif moet zo zijn uitgevoerd dat bijen erdoor kunnen en dode bijen naar buiten kunnen worden gewerkt.

De doodshoofdvlinder dringt in de nazomer 's nachts de kast binnen om honing te zuigen; af en toe wordt hij doodgestoken in de kast gevonden. Omdat de vlinder groot is, is een vernauwd vlieggat meestal voldoende bescherming. Mieren zijn meestal een secundair probleem en richten zich op zwakke volken of gemorste siroop. De bijenluis is een vleugelloos vliegje dat op de bij leeft; ze lijkt op een mijt, maar heeft zes poten en is meestal onschadelijk.

Seizoenskalender

Algemene maatregelen

• Houd het volk sterk: dat is de allerbelangrijkste maatregel.
• Verklein de ruimte: laat geen ramen die de bijen niet kunnen bezetten en geen lege bakken in de kast.
• Dicht kieren in de kast en maak de bodemplank regelmatig schoon.
• Sla raten beschermd op: vries ze in en bewaar ze afgesloten op een koele plek.
• Laat de oogst niet liggen: slinger weggenomen honingkamers spoedig en houd de resten afgedekt.
• Gebruik geen chemicaliën: stoffen zoals naftaleen laten residuen achter in was en honing; in de kast wordt geen insecticide gebruikt.

Beoordeel de symptomen in je kast

Beschrijf de symptomen of voeg een foto toe; de BeesLike-app zet mogelijke ziekten op volgorde en stelt vragen om ze te onderscheiden.

Zo werkt de ziektecheck →