Broedziekten treffen larven en poppen. Zij geven, anders dan de ziekten van volwassen bijen, doorgaans een herkenbaar beeld op de raat.

De voornaamste

• Amerikaans vuilbroed: Bacterieel, sporenvormend, meldingsplichtig
• Europees vuilbroed: Bacterieel, zonder sporen
• Kalkbroed: Schimmel; witte mummies
• Steenbroed: Schimmel; groenachtige mummies, zeldzaam
• Zakbroed: Viraal; met vocht gevulde larve

Wat u eerst beoordeelt

Drie vragen brengen u het verst:

• Stierf de larve vóór of na het sluiten van de cel?
• Vormt zich een draad bij de luciferproef?
• Laat het restant los of hecht het vast?

De luciferproef

Een dun stokje wordt in een verdachte dode larve gestoken en langzaam teruggetrokken.

• Draad van twee tot drie centimeter → sterke aanwijzing voor Amerikaans vuilbroed
• Geen draad → Europees vuilbroed of zakbroed

De proef is geen definitieve diagnose; bevestiging komt van een veldtest of het laboratorium.

Onderscheidende kenmerken

• Amerikaans vuilbroed: Sterft na het sluiten; ingezonken, doorboorde deksels; scherpe geur; schilfer hecht vast
• Europees vuilbroed: Sterft vóór het sluiten; verdraaide larve; zure geur; restant laat los
• Kalkbroed: Witte, later grijszwarte mummies; geen geur
• Steenbroed: Groenachtig gele, hardere mummies
• Zakbroed: Met vocht gevuld zakje dat in één geheel uit de cel komt

Wat de meeste gemeen hebben

Kalkbroed, steenbroed en zakbroed zijn meestal niet het werkelijke probleem maar een aanwijzing: vocht, kou, een zwak volk of stress.

Bij die drie is de nuttige vraag niet welk middel maar waarom het volk onder druk staat.

De vuilbroeden zijn anders

Daarbij is de eerste taak melden, niet behandelen. Sluit de kast, verplaats geen raat, leg het vast met foto's, en begin niet zelf met antibiotica.

Gedeelde preventie

• Raat regelmatig vernieuwen
• De beitel reinigen tussen kasten
• Geen volken of raat van onbekende herkomst kopen
• Volken sterk en droog houden
• Selecteren op hygiënisch gedrag