Paringscontrole is de kant van de teelt die de helft van de genetica bepaalt en het moeilijkst te sturen is.

De bron van de moeilijkheid

Een koningin paart in de lucht, buiten de kast, met veel darren die uit een wijde omgeving komen.

Bij vrije paring is de vaderlijke kant dus onbekend. Hoe goed de gekozen koninginnenlijn ook is, de uitkomst wordt mede gevormd door de genetica van de omgeving.

Mogelijkheden voor controle

Vrije paring

De makkelijkste weg. Zij behoudt de natuurlijke verscheidenheid en vraagt geen apparatuur. Maar de vaderlijke kant is niet te sturen.

De enige beschikbare ingreep is de darrenvijver in de omgeving verbeteren: darrenraat laten staan in geselecteerde volken.

Afgelegen bevruchtingsstation

Ingericht waar geen andere volken in de buurt staan, met alleen geselecteerde darrenvolken.

De controle neemt aanzienlijk toe; volledig is zij niet, maar zij is veel beter dan vrije paring.

Kunstmatige inseminatie

De enige methode met volledige controle. Zij vraagt apparatuur, scholing en tijd, en is niet geschikt voor grootschalige productie.

Darrenproductie

Dit is de vergeten helft van de controle. Darren moeten doelbewust worden opgekweekt in geselecteerde volken.

• Geef een darrenraam
• Darren hebben tijd nodig om rijp te worden; begin vóór de koninginnenteelt
• Houd darrenvolken sterk en goed gevoerd

Dit kan botsen met het darrenraam dat voor varroabestrijding wordt gebruikt; welk volk welk doel dient moet worden gescheiden.

Het nageslacht beoordelen

De kwaliteit van een koningin is pas te beoordelen wanneer haar nakomelingen uitlopen.

• Geslotenheid van het broedpatroon
• Of er darrenbroed in werkstercellen zit
• Het gedrag van het volk
• Ontwikkelingssnelheid

Bult darrenbroed in werkstercellen laat zien dat de koningin onvoldoende heeft gepaard; zo'n koningin hoort te worden vervangen.

Weer

Bruidsvluchten vragen geschikt weer. Een lange periode slecht weer kan de koningin onvoldoende of ongepaard laten.

De productie hoort dus in een periode met bestendig weer te worden gepland.