Selectie tilt de koninginnenteelt een stap hoger: niet alleen koninginnen maken, maar kiezen uit welke genetica zij komen.

Een imker die dit doet kan het gedrag en de weerbaarheid van zijn stand binnen enkele jaren zichtbaar veranderen.

Waarop selecteren

• Karakter: Gedrag op de raat, mate van verdedigen
• Hygiënisch gedrag: Hoe snel besmet en dood broed wordt opgeruimd
• Overwintering: Sterkte in het voorjaar en verbruikte voorraad
• Zwermneiging
• Varroagroei: De toename van het mijtenaantal onder gelijke omstandigheden
• Opbrengst en broedpatroon

Geen aantekeningen, geen selectie

Beoordelen op geheugen misleidt. Een eenvoudig scoresysteem volstaat; aan het eind van een seizoen wordt duidelijk welke volken blijvend goed zijn.

De voorwaarde voor eerlijk vergelijken

Vergelijken is alleen zinvol wanneer de volken onder gelijke omstandigheden worden gehouden: dezelfde stand, hetzelfde kasttype, dezelfde ingrepen, een vergelijkbare startsterkte.

Volken op verschillende standen vergelijken leidt ertoe dat een drachtverschil voor een genetisch verschil wordt aangezien.

De darrenkant

Een koningin paart met veel darren; de helft van de genetica van haar nakomelingen komt van de darren in de omgeving.

Alleen de moederlijn selecteren is half werk. Darrenraat laten staan in geselecteerde volken verbetert de plaatselijke vijver.

Paring sturen

• Vrije paring: Eenvoudig; de darrenkant is niet te sturen
• Afgelegen bevruchtingsstation: Een plek zonder andere volken in de buurt
• Kunstmatige inseminatie: Volledige controle; vraagt apparatuur en scholing

Inteelt

Blijvend telen uit de eigen lijn in een gesloten populatie verhoogt de inteelt.

Bij honingbijen heeft dat een zichtbaar kenmerk: een hiaatrijk broedpatroon. Bij nauwe inteelt komen sommige eitjes niet tot ontwikkeling en worden zij door de bijen verwijderd.

Met tussenpozen materiaal van buiten inbrengen voorkomt dit.

Een realistisch doel

Voor de meeste imkers is selectie geen laboratoriumprogramma. Telen uit de beste volken en de slechtste vervangen maakt binnen enkele jaren een duidelijk verschil.

De koningin vernieuwen van een steeklustig volk is de eenvoudigste en meest doeltreffende selectiestap die er is.