Mijten zijn de belangrijkste plaaggroep in de imkerij. Wat zij gemeen hebben is dat zij niet alleen rechtstreeks schade doen maar ook virussen overbrengen.

De drie soorten

• Varroa destructor: Wereldwijd de voornaamste oorzaak van volkverliezen
• Tropilaelaps: Invasief, oorspronkelijk uit Azië; beweegt westwaarts
• Tracheeënmijt: Leeft in de ademhalingsbuizen; tegenwoordig van beperkt belang

Varroa en Tropilaelaps vergeleken

• Vorm: Varroa is breder dan lang; Tropilaelaps lang en smal
• Grootte: Tropilaelaps is duidelijk kleiner
• Kleur: Varroa donker roodbruin; Tropilaelaps lichtoranje
• Beweging: Varroa traag; Tropilaelaps rent snel over de raat
• Vindplaats: Varroa ook op volwassen bijen; Tropilaelaps vrijwel alleen in het broed

Dat laatste verschil bepaalt de controle: varroa zoekt u op de bijen, Tropilaelaps in het broed. Wie uit gewoonte alleen de bijen controleert kan een zware Tropilaelaps-besmetting missen.

Waarom darrenbroed

Varroa verkiest darrenbroed omdat darrencellen langer gesloten blijven — ongeveer 24 dagen tegen 21 bij werksters. Meer nakomelingen bereiken de volwassenheid.

Die voorkeur maakt het snijden van darrenraat tot een werkende methode zonder chemie.

De grondslag van de bestrijding

Varroa plant zich uitsluitend voort in gesloten broed. Die ene zin verklaart de hele logica:

• Zonder broed kan de mijt zich niet vermeerderen — broedonderbreking werkt
• In een broedloze periode zitten alle mijten op de bijen — contactmiddelen bereiken ze dan
• Bij broed zit het merendeel beschermd in de cellen — oxaalzuur werkt dan slecht

Voor Tropilaelaps geldt dit deels anders: zij gebruikt darren- en werksterbroed gelijkelijk, dus darrenraat snijden alleen is onvoldoende.

De virussenkant

De ernstigste schade komt niet van het voeden maar van de virussen die de mijt overbrengt, vooral het vleugelmisvormingsvirus.

Daarom stort een volk soms in zonder dat het mijtenaantal opvallend hoog is.

Wat te doen

• Meet regelmatig — kalenderbehandeling is geen beheer
• Combineer niet-chemische methoden met toegelaten middelen
• Wissel de werkzame stof
• Meet opnieuw na de behandeling
• Open bij controles ook een deel van het gesloten broed