De honingbij komt in een zeer wijd gebied voor, en in dat gebied zijn tientallen ondersoorten ontstaan. Elk daarvan draagt de aanpassing aan haar eigen streek.

Waarom ondersoorten ontstaan

Populaties die door bergen, zeeën en woestijnen van elkaar gescheiden raakten ontwikkelden zich apart. Klimaat, drachtkalender en winterduur selecteerden telkens andere eigenschappen.

Het resultaat is geen rangorde van beter en slechter maar een reeks aanpassingen aan verschillende omstandigheden.

Waarin zij verschillen

• Grootte van de wintertros en winterverbruik
• Snelheid van de voorjaarsontwikkeling
• Reactie op drachtgebrek
• Zwermneiging
• Karakter en gedrag op de raat
• Vliegtemperatuur
• Tonglengte
• Ziekteweerstand

De veelgebruikte groepen

• Italiaanse bij: Lang broedend, rustig, hoog winterverbruik
• Carnicabij: Zuinig, snel in het voorjaar, hoge zwermneiging
• Zwarte Europese bij: Uitstekende overwintering, vliegt bij koude, trage start
• Buckfast: Geen ondersoort maar een gekweekte lijn

Het criterium voor de keuze

Vóór elke opgesomde eigenschap geldt één regel: een plaatselijk aangepaste lijn presteert doorgaans beter dan een ingevoerde.

Aanpassing aan de drachtkalender en de winter van uw eigen streek is het goedkoopste voordeel dat er is, en het staat in geen catalogus.

Het probleem van kruising

Ongecontroleerde invoer en kruising verdunnen plaatselijke reservoirs. Kruisingen zijn bovendien vaak minder voorspelbaar en steeklustiger dan zuivere lijnen.

Wanneer een aanpassing eenmaal uit een populatie is verdwenen is zij niet te herstellen.

Beschermingswaarde

Plaatselijke ondersoorten zijn een genetisch reservoir. Eigenschappen als varroatolerantie, droogtebestendigheid en het vliegen bij koude komen daaruit voort.

In veel landen worden om die reden beschermde paringsgebieden en zuivere-lijnprogramma's beheerd.

Wat de imker kan doen

• Werk waar mogelijk met plaatselijke lijnen
• Beproef een weerstandsclaim in uw eigen omstandigheden
• Neem deel aan plaatselijke teeltprogramma's
• Teel uit de beste volken en vervang de slechtste