Wereldwijd zijn meer dan dertig ondersoorten van de honingbij beschreven. Sommige worden in de imkerij veel gebruikt; de meeste zijn plaatselijke populaties die in hun eigen streek leven.

Europa en het Middellandse Zeegebied

• Karpatenbij: Verwant aan de carnica, uit het Karpatenbekken. Rustig, zuinig, wintert goed en groeit snel in het voorjaar
• Iberische bij: Van het Iberisch schiereiland. Aangepast aan warme, droge omstandigheden; kan steeklustig zijn
• Siciliaanse bij: Een donkere eilandpopulatie aangepast aan hitte en droogte. Door kruising teruggelopen en onderwerp van beschermingswerk
• Macedonische bij: Van Balkanherkomst, dicht bij de carnicagroep

Het Midden-Oosten

• Syrische bij: Sterk aangepast aan hitte en droogte. Hoge zwermneiging en steeklust; werkt met kleine volken
• Cyprische bij: Een eilandpopulatie bekend om uitgesproken steeklust; hittebestendig
• Jemenitische bij: Aangepast aan extreme hitte en droogte. Bouwt kleine volken met een sterke neiging de kast te verlaten

Oost-Europa en Azië

• Russische lijnen: Geselecteerd uit populaties uit het Verre Oosten die lang met varroa hebben geleefd. Er wordt duidelijke mijttolerantie beschreven, wat hen waardevol maakt in teeltwerk
• Himalaya-populaties: Aangepast aan hoogte; opvallend door het vliegen bij koude

Afrika

• Ondersoorten ten zuiden van de Sahara: Hoge voortplantingssnelheid, sterke verdediging, veelvuldig zwermen en verlaten van de kast. Bestand tegen drachtonderbrekingen, en er wordt beschreven dat zij beter met varroa omgaan
• Noord-Afrikaanse ondersoorten: Aangepast aan een mediterraan klimaat; droogtebestendig

Algemene beoordeling

De meeste van deze ondersoorten worden buiten hun eigen streek weinig in de imkerij gebruikt, omdat:

• Zij op een plaatselijk klimaat zijn geselecteerd en elders niet het verwachte resultaat geven
• Sommige uitgesproken steeklustig zijn of een hoge zwermneiging hebben
• Invoer in de meeste landen is gereguleerd

Beschermingswaarde

Plaatselijke ondersoorten vormen een genetisch reservoir. Eigenschappen als varroatolerantie en klimaataanpassing komen uit dat reservoir.

Ongecontroleerde invoer en kruising verdunnen het. In veel landen worden om die reden beschermde bevruchtingsgebieden en zuivere-lijnprogramma's beheerd.