Er worden systemen aangeboden om een kast van buitenaf te verwarmen. Bij honingbijen is de toepassing beperkt en de noodzaak zeldzaam.

Wat het volk zelf doet

Een volk regelt zijn eigen temperatuur. Het verwarmt door de vliegspieren te laten trillen en houdt het broednest rond vijfendertig graden — zeer nauwkeurig.

In de winter vormt het een tros waarvan het binnenste warm blijft. Kou is voor een gezond volk met voldoende voorraad geen probleem.

Waarom volken in de winter tóch sterven

Zelden door kou. De gebruikelijke oorzaken zijn:

• Varroa en de virussen die zij overbrengt
• Onbereikbare voorraad — de tros kan bij koude niet zijwaarts
• Vocht; in de winter doodt condens meer dan kou
• Moerloosheid in het najaar
• Te zwak ingewinterd

Verwarmen lost geen van deze op — en het kan het vochtprobleem verergeren.

Waar verwarming wél wordt gebruikt

• Bij het bewaren van moerdoppen in gecontroleerde omstandigheden
• Bij kunstmatige inseminatie en laboratoriumwerk
• Bij zeer kleine bevruchtingseenheden in koude streken
• In onderzoek naar hyperthermie tegen varroa — een methode die nog in ontwikkeling is en waarbij de marge tussen mijt en broed smal is

Wat wél helpt in de winter

• Isolatie boven, zodat het dak niet sterk afkoelt en er minder condens ontstaat
• Ventilatie die het vocht laat ontsnappen
• De ruimte beperken tot wat het volk bezet
• De voorraad boven de tros
• Een droge standplaats en een dak dat niet lekt

Isoleren zonder ventileren sluit het vocht op; ventileren zonder isoleren kost de warmte. De twee horen samen.

De praktische lijn

Wat een volk door de winter brengt wordt in augustus bepaald, niet in januari. Verwarming is geen antwoord op een probleem dat maanden eerder is ontstaan.