Ontzegelbakken

Een ontzegelbak (ontzegelkuip, ontzegeltafel) is de bak die vóór het slingeren de wasdekseltjes (het zegel) opvangt die van de cellen worden gesneden, het raam tijdens het ontzegelen draagt en met een zeefgedeelte de honing uit het zegel scheidt. Omdat de bak met honing in aanraking komt, moet hij van roestvrij staal of voedselveilig kunststof zijn. Deze pagina beschrijft de onderdelen van de bak, de soorten, de keuze, het winnen van honing en was uit het zegel en het reinigen.

Waarvoor dient een ontzegelbak?

De cellen met rijpe honing zijn afgesloten met een dun wasdekseltje dat de bijen hebben gebouwd, het zegel. Vóór het slingeren wordt dat zegel met een mes of ontzegelvork verwijderd. Het afgesneden zegel zit vol honing en is kleverig; werken zonder bak is rommelig en kost honing. De ontzegelbak heeft drie taken:

• Het raam dragen: Het raam steunt op een lat of pin boven op de bak; de imker heeft beide handen vrij.
• Het zegel opvangen: Het afgesneden zegel valt direct in de bak.
• De honing scheiden: Het zeefgedeelte houdt het zegel tegen, de doorsijpelende honing verzamelt zich in het onderste deel en wordt via de kraan afgetapt.

De onderdelen van een ontzegelbak

• Buitenbak: Het reservoir waarin de honing zich verzamelt, met een kraan onderaan.
• Zeefkorf of rooster: Een geperforeerde roestvrijstalen korf of een draadrooster die in de bak past. Het zegel blijft hierin achter, de honing sijpelt naar beneden.
• Raamsteun: Een lat over de bak met een puntige pin waarop het oor van het raam rust. Het raam wordt op deze pin gedraaid, zodat beide zijden na elkaar worden ontzegeld.
• Raamrek: Rails waaraan ontzegelde of wachtende ramen worden gehangen; druppelende honing valt in de bak.
• Kraan en deksel: De honing wordt onderaan afgetapt; het deksel houdt tijdens pauzes bijen, stof en vocht buiten.

Waar zet u de bak in de slingerruimte?

In de werkvolgorde staat de ontzegelbak tussen de volle honingkamers en de honingslinger. De efficiëntste opstelling is die met de volle honingkamers aan de ene kant van de bak en de slinger aan de andere kant: het raam komt uit de honingkamer, wordt in de bak ontzegeld, wacht aan het rek en gaat de slinger in. Zo gaat een ontzegeld raam niet druppelend door de ruimte. Een gemakkelijk af te nemen kleed onder de bak maakt het eenvoudig op de vloer gedruppelde honing op te ruimen.

Soorten ontzegelbakken

Waar let u op bij het kiezen van een ontzegelbak?

1. Materiaal: Roestvrij staal of voedselveilig kunststof. Een gegalvaniseerde of geverfde bak wordt niet gebruikt.
2. Raammaat: De bak en de raamsteun moeten het langste raam dat u gebruikt ruim kunnen hebben.
3. Zeefoppervlak: Een brede, diepe korf laat het zegel beter uitlekken.
4. Onderreservoir en kraan: De kraan moet een wijde opening hebben en demonteerbaar zijn; het reservoir moet de honing van een slingerdag kunnen bevatten.
5. Werkhoogte: Om rugpijn op lange slingerdagen te voorkomen, moet de bak op een onderstel ongeveer op heuphoogte kunnen staan.
6. Reiniging: Korf en kraan moeten gemakkelijk te demonteren zijn en de binnenkant mag geen vuilvangende hoeken hebben.

Hoe wint u honing en was uit het zegel?

Het zegel is geen “restproduct” van de oogst, maar een waardevol bijproduct. Er zit een aanzienlijke hoeveelheid honing in, en het is zelf de schoonste, lichtste was van de hele bijenstand.

• Laten uitlekken: Het zegel blijft een à twee dagen in de korf van de bak staan in een warme, bijendichte ruimte; de honing sijpelt naar beneden. De eenvoudigste methode, die de kwaliteit het best bewaart.
• Zegelcentrifuge: In grote bedrijven wordt het zegel in een geperforeerde trommel rondgedraaid en zo van de honing gescheiden.
• Zegelpers: Het zegel wordt in een zak of een geperforeerde cilinder uitgeperst.
• Zegelsmelter: Met warmte wordt de was gesmolten en scheiden honing en was zich. Snel, maar de honing die zo wordt gewonnen is verwarmd: ze wordt donkerder en het HMF-gehalte stijgt. Meng deze honing niet door een partij consumptiehoning.

Het uitgelekte zegel wordt gesmolten en gezeefd zonder het te mengen met was van oude raten. Deze was is ideaal om er uw eigen kunstraat van te laten maken.

Reiniging en onderhoud

1. Maak de bak leeg van zegel en honing; doe de was uit de korf in een aparte bak.
2. Was de bak met lauw water. Heet water smelt de was, die dan in de gaatjes van de korf vastkoekt.
3. Demonteer de kraan en was die samen met de pakking apart.
4. Hebt u afwasmiddel gebruikt, spoel dan ruim na met water en laat elk onderdeel volledig drogen.
5. Bewaar de bak met het deksel op een kier op een droge, stofvrije plek.

Veelgemaakte fouten

• Een gegalvaniseerde emmer of een geverfde bak als ontzegelbak gebruiken.
• Het zegel te kort laten uitlekken en de honing erin verliezen.
• Honing uit de zegelsmelter door consumptiehoning mengen.
• Zegelwas samen met oude, donkere raatwas smelten.
• Bak en zegel buiten de slingerruimte laten staan, bereikbaar voor bijen.