Wespen en hoornaars vallen bijenvolken aan om bijen en voorraad. De druk stijgt in de nazomer, precies wanneer de dracht wegvalt en de volken zich op de winter voorbereiden.

Waarom de nazomer

In die periode zijn de wespennesten op hun grootst en valt hun eigen voedselbron weg. Tegelijk zijn de bijenvolken bezig met de opkweek van winterbijen en minder in staat de kast te verdedigen.

De schade

• Bijen worden bij het vlieggat gevangen
• Voorraad wordt geroofd
• Zwakke volken worden binnengedrongen en leeggehaald
• Het volk stopt met vliegen onder aanhoudende druk

Dat laatste is de grootste schade. Een volk dat niet meer uitvliegt haalt niets, ook al zijn er maar weinig bijen werkelijk gevangen.

Invasieve hoornaars

Waar invasieve soorten zich hebben gevestigd is het probleem van andere orde. Zij jagen zwevend vóór het vlieggat en houden het volk in dat gedrag vast.

Westerse honingbijen kennen de balvorming van Apis cerana nauwelijks, wat een van de redenen is dat zij zo kwetsbaar zijn.

Maatregelen

• Versmal de vliegopening tot enkele bijen breed; het te verdedigen gebied wordt kleiner
• Houd volken sterk; een sterk volk verdedigt zichzelf
• Verenig zwakke volken
• Houd de stand schoon; gemorste honing en slingerafval trekken wespen aan
• Sluit de kast van een dood volk onmiddellijk
• Zoek en meld nesten van invasieve soorten

Over vallen

Vallen met suikerlokstof zijn niet selectief. Zij vangen honingbijen, hommels en nuttige insecten mee.

Zij zijn geen vervanging voor het versmallen van de vliegopening. In het voorjaar kunnen gerichte vallen bij een bekend nest zinvol zijn, maar breed uitzetten doet meer kwaad dan goed.

Melden

Invasieve hoornaars zijn in veel landen meldingsplichtig. Fotografeer, noteer plaats en datum, en waarschuw de bevoegde instantie.

Nesten opsporen en verwijderen is werk voor daartoe uitgeruste mensen, niet voor de imker zelf.

Perspectief

Behalve waar invasieve soorten zijn gevestigd, staan wespen laag op de lijst van oorzaken van volkverlies. Controleer eerst varroa, voeding en overwintering.