Zwermen is de natuurlijke voortplanting van het volk. Voor de imker betekent het het verlies van de helft van de werksters en de helft van de oogst.

Zwermbeheer gaat daarom minder over voorkomen dan over omleiden.

Wat het uitlokt

• Ruimtegebrek
• Overbevolking: Het koninginnenferomoon bereikt niet alle bijen
• Een oude koningin
• Een sterke dracht
• Genetica: Sommige lijnen zwermen aanmerkelijk vaker

Vroege signalen

• Eitjes in speeldopjes
• Moerdoppen aan de onderrand en de zijkanten
• Toenemend darrenbroed
• Geen lege cellen meer in de broedkamer
• Bijen die voor de kast hangen

De regel van acht dagen

De voorzwerm vertrekt meestal rond het sluiten van de eerste moerdop, en van eitje tot gesloten dop duurt ongeveer acht dagen.

Het controle-interval moet dus korter dan acht dagen zijn. Wie om de tien dagen kijkt mist de zwerm.

Preventie

• Geef tijdig ruimte
• Neem gesloten broed weg
• Vernieuw de koningin regelmatig
• Zorg voor ventilatie

Moerdoppen breken is op zichzelf geen oplossing. Heeft het volk besloten, dan maakt het nieuwe.

Omleiden

Is de voorbereiding begonnen, dan is zelf delen de betrouwbaarste weg: een vlieger of een aflegger maken.

De drang tot delen is bevredigd, er vertrekt geen zwerm, en er ontstaat een broedloze periode — een gunstig venster voor varroabehandeling.

Als er toch een zwerm vertrekt

• De tros hangt meestal dichtbij en wacht enige tijd
• Zij is rustig omdat de bijen zich met honing hebben volgezogen
• Een geschepte zwerm heeft geen broed — het gunstigste moment voor een contactbehandeling
• Neem in het achtergebleven volk overtollige moerdoppen weg, anders volgen nazwermen