De najaarsverzorging bepaalt of het volk de winter haalt. Wat in deze weken gebeurt is beslissender dan alles wat in de winter nog kan worden gedaan.

De volgorde is belangrijk

Er is één volgorde die klopt:

• Eerst varroa meten en behandelen
• Dan voeren
• Daarna inperken en afsluiten

Wie eerst voert en daarna behandelt is te laat: de winterbijen zijn dan al opgekweekt onder mijtdruk.

De winterbij

De bijen die eind zomer worden opgekweekt moeten maanden leven. Dat kunnen zij dankzij een goed ontwikkeld vetlichaam.

Varroa voedt zich juist met dat weefsel. Is de mijtdruk hoog terwijl deze bijen worden geboren, dan komen zij zwak ter wereld en sterven vroeg.

Daarom is de eerste handeling van de najaarsverzorging niet voeren maar meten.

Voeren

• Op tijd. Te laat gegeven siroop kan niet meer worden verwerkt en blijft vochtig in de raat
• Dik. De bijen hoeven minder water te verdampen
• Voldoende. De hoeveelheid verschilt per streek; noteer wat uw eigen volken verbruiken
• Honingdauwhoning vervangen. Het hoge asgehalte belast de darm

De plaats van de voorraad

De tros beweegt in de winter omhoog. Ligt de voorraad opzij, dan kan de tros er bij koud weer niet bij.

Een volk kan zo verhongeren terwijl er twee ramen verderop volle raten staan. Bij het inwinteren wordt de voorraad boven de tros gelegd.

Inperken

Het volk wordt teruggebracht tot een ruimte die het warm kan houden.

• Lege en ongebruikte ramen worden weggenomen
• Overtollige bakken gaan eraf
• Het moerrooster wordt verwijderd

Een volk dat overwintert in meer ruimte dan het nodig heeft verliest warmte én voorraad.

Vocht en ventilatie

• Controleer het dak op scheuren en lekken
• Zet de kast licht voorover zodat condens naar buiten loopt
• Sluit de ventilatie niet volledig af; alles dichtmaken sluit het vocht op
• Isoleer de bovenkant zodat er geen condens op de tros druppelt

Kleine maar beslissende handelingen

• Muizenrooster plaatsen. Zodra de tros is gevormd bewaakt niemand de vliegopening
• Vliegopening versmallen tegen roverij en muizen
• Kasten vastzetten tegen storm en dieren
• Zwakke volken verenigen. Een zwak volk haalt de winter meestal niet

De laatste controle

Ga vóór de winter nog eens langs alle kasten: is er een koningin, is de voorraad voldoende en goed geplaatst, is de mijtdruk laag, staat de kast droog en vast.

Vier vragen. Zijn ze alle vier met ja beantwoord, dan is het werk gedaan.