Bij het delen wordt één volk in tweeën gesplitst. Het is de gebruikelijkste manier om het aantal volken uit te breiden, en tegelijk een middel tegen zwermen en een venster voor varroabehandeling.

Waarom delen

• Het aantal volken vergroten
• Zwermen voorkomen: De drang tot delen bevredigen onder controle van de imker
• Een broedloze periode maken: Een gunstig venster voor behandeling
• Een koningin vernieuwen: Een nieuwe koningin uitproberen in het gedeelde volk
• Verliezen vervangen

Wanneer delen

Het volk moet sterk genoeg zijn: ten minste vijf of zes volle broedramen en veel bijen. Een zwak volk delen levert twee zwakke volken op.

Laat voorjaar en vroege zomer zijn geschikt. Het nieuwe volk moet tijd hebben om de koningin te laten bevruchten en zich op de winter voor te bereiden.

Deel niet wanneer er geen darren zijn; de koningin kan dan niet paren.

De basismethode

• Ramen met gesloten en open broed gaan naar een nieuwe kast
• Ramen met honing en stuifmeel worden ernaast gehangen
• Zij gaan mee met de jonge bijen erop; haalbijen keren terug naar de oude plek, dus er moeten extra bijen worden bijgeschud
• De ene helft krijgt de koningin, de andere een moerdop of een nieuwe koningin
• De vliegopening wordt versmald en er wordt zo nodig gevoerd

Keuzes voor de koningin

• Een bevruchte koningin geven: De snelste weg; het volk wint ongeveer drie weken
• Een moerdop geven: Goedkoper; vertraagd door de bruidsvlucht
• Het volk zelf laten opkweken: Het traagst en het minst zeker; de kwaliteit kan wisselen

Veelgemaakte fouten

• Te klein delen. Een volk met te weinig bijen kan zich niet warm houden of verdedigen
• Te weinig voer meegeven. Het nieuwe volk heeft weinig haalbijen; voorraad is noodzakelijk
• Geen bijen bijschudden op dezelfde stand. Haalbijen keren terug naar de oude kast
• Te laat delen. Het volk kan zich niet op de winter voorbereiden
• De mijtdruk negeren. Bij het delen worden ook de mijten verdeeld

Na het delen

• Open de kast niet onnodig tot de koningin aan de leg is
• Eitjes betekenen dat de bruidsvlucht is geslaagd
• Behandel tegen varroa tijdens de broedloze periode — dat venster is waardevol
• Geef gesloten broed bij als het volk zwak blijft
• Verenig het als het duidelijk niet wintervast wordt

Samenvatting

Delen is het veelzijdigste middel dat een imker heeft: het vergroot het aantal volken, voorkomt zwermen en opent de deur naar varroabehandeling. Het slaagt of faalt op de timing en op voldoende bijen en voer in het nieuwe volk.