Varroa plant zich uitsluitend voort in gesloten broed. Zonder broed kan de mijt zich niet vermeerderen en zit zij onbeschermd op de bijen. Broedonderbreking gebruikt dat eenvoudige feit: door het volk tijdelijk broedloos te maken wordt de mijt zowel in haar voortplanting gestuit als weerloos gemaakt.

Het is de krachtigste manier om het mijtenaantal zonder chemie te verlagen, en er is geen resistentierisico.

Waarom het zo goed werkt

In een normaal volk zit het merendeel van de mijten in gesloten broed, waar contactmiddelen ze niet bereiken. In een broedloze periode zitten ze vrijwel allemaal op de bijen.

Broedonderbreking werkt dus op zichzelf, maar de werkelijke kracht komt naar voren in combinatie met een behandeling op dat moment. Een contactmiddel als oxaalzuur bereikt in een broedloos volk vrijwel de hele populatie.

De koningin kooien

De koningin wordt opgesloten in een kooitje waarin zij niet kan leggen. Men wacht tot al het aanwezige broed is uitgelopen; omdat de werksterontwikkeling ongeveer drie weken duurt is het volk aan het eind van die periode broedloos.

Vlak voor het openen van het kooitje wordt behandeld. Na het vrijlaten hervat de koningin het leggen.

Voordeel: De koningin gaat niet verloren en het volk wordt niet gedeeld.
Prijs: De broedproductie ligt ongeveer een maand stil; de volksterkte loopt terug.

Vangraatmethode

De koningin wordt met een rooster beperkt tot één raat. Zodra die vol is en gesloten wordt, zijn de meeste mijten erin getrokken; de raat wordt weggenomen en vernietigd. De koningin gaat naar een verse raat en het geheel wordt enkele malen herhaald.

Voordeel: Het volk wordt niet volledig broedloos; de ontwikkeling wordt minder onderbroken.
Prijs: De timing moet exact zijn; blijft de raat na het sluiten staan, dan lopen de mijten uit en keert de methode zich tegen u.

Vlieger

De bijen worden van de bestaande raten in een lege kast met alleen kunstraat gebracht. Het broed blijft achter, en daarmee het merendeel van de mijten.

Direct daarna wordt behandeld, terwijl het volk nog broedloos is.

Voordeel: Een zeer hoge mijtreductie, en tegelijk een kans op raatvernieuwing.
Prijs: Het volk begint van voren af aan en moet worden gevoerd. Laat in het seizoen toegepast kan het niet meer herstellen.

Onderbreking door delen

Bij het delen van een volk ontstaat in het moerloze deel een natuurlijke broedonderbreking tot een nieuwe koningin aan de leg is. Dat gat is een gunstig venster voor behandeling.

Zwermbeheer en mijtbestrijding vallen zo in één handeling samen.

Timing

Onderbreking wordt meestal midzomer toegepast, na de hoofddracht. Daar zijn twee redenen voor: de oogst blijft onaangetast, en het mijtenniveau daalt vóórdat de winterbijen worden opgekweekt.

Te laat en het volk gaat niet sterk genoeg de winter in. Te vroeg en de mijten bouwen zich voor het einde van het seizoen weer op.

Aandachtspunten

• Meet het mijtenniveau vooraf en achteraf; anders weet u niet of het gewerkt heeft
• Pas het niet toe op zwakke volken; die herstellen niet
• Het volk is tijdens de onderbreking gevoelig voor roverij. Versmal de vliegopening
• Gebruik het juiste type kooitje; het verkeerde kost de koningin