Kalkbroed is een broedziekte veroorzaakt door de schimmel Ascosphaera apis. Zij komt veel voor en is meestal geen zelfstandig probleem maar een aanwijzing over de omstandigheden in en om de kast.

Verschijnselen

• De dode larve verhardt en verandert in een mummie
• De mummies zijn eerst wit en krijtachtig; later grijs of zwart naarmate de schimmel sporen vormt
• Mummies op de bodem en vóór de vliegopening — vaak het eerste dat opvalt
• Onregelmatig broednest
• Geen geur

Witte mummies vóór de kast zijn het duidelijkste kenmerk van deze ziekte.

Wanneer zij optreedt

De schimmel is vrijwel altijd in het volk aanwezig. Zij wordt pas een probleem wanneer het volk verzwakt:

• Vocht en slechte ventilatie
• Kou: Broed aan de rand dat afkoelt
• Te veel ruimte die het volk niet warm kan houden
• Een zwak volk
• Voedselgebrek en stress
• Genetische aanleg: Sommige lijnen zijn duidelijk gevoeliger

Wat te doen

Er is geen middel tegen, en dat is meestal ook niet nodig. De aanpak is de omstandigheden herstellen:

• Verbeter de ventilatie. Verminder het vocht in de kast
• Zet de kast licht voorover zodat condens naar buiten loopt
• Beperk de ruimte tot wat het volk warm kan houden
• Versterk het volk of verenig het
• Vernieuw de aangetaste raat
• Bekijk de standplaats. Een blijvend vochtige, schaduwrijke plek is het onderliggende probleem

De koningin vernieuwen

Blijft het probleem hardnekkig ondanks verbeterde omstandigheden, dan speelt genetica mee. Een koningin uit een volk met sterk hygiënisch gedrag lost het meestal op.

Volken die besmet broed snel opruimen krijgen deze ziekte veel minder.

Onderscheid met steenbroed

Steenbroed wordt veroorzaakt door schimmels van het geslacht Aspergillus. De mummies zijn groenachtig geel en harder.

Dat onderscheid is de moeite waard: sommige van die schimmels kunnen bij mensen met een verzwakte afweer luchtwegklachten geven.

Samenvatting

Kalkbroed is zelden de werkelijke oorzaak van verlies. Verschijnt het, dan is de nuttige vraag niet "welk middel" maar waarom is dit volk vochtig of zwak.