Het aantal volken vergroten is een natuurlijk doel. Maar ongeplande groei kan een imkerij eerder verzwakken dan versterken.

Vier grenzen aan groei

1. Draagkracht van de dracht

Het aantal volken dat een plek kan dragen wordt begrensd door de dracht. Te hoge dichtheid:

• Verlaagt de opbrengst per volk
• Vergroot roverij
• Versnelt de verspreiding van ziekte
• Verscherpt de concurrentie met wilde bijen

Een weegschaal laat de grens zien: daalt de gewichtstoename per volk terwijl het aantal stijgt, dan is de draagkracht overschreden.

Het antwoord is niet meer volken maar een nieuwe stand.

2. Arbeid

Dit is de meest onderschatte grens.

In het zwermseizoen moet elk volk om de acht dagen worden gecontroleerd. Reken uit hoeveel volken u in dat tempo aankunt; dat is uw grens.

Een imker die het niet bijhoudt rekt het interval op; zwermen gaan verloren, ziekte wordt laat gezien en de verliezen stijgen.

3. Materiaal

Met het aantal volken moeten kasten, ramen, uitgebouwde raat, honingkamers, voerbakken en afleggerkastjes meegroeien.

Uitgebouwde raat is daarbij het knelpunt; er kan er per seizoen maar een beperkte hoeveelheid worden gemaakt.

4. Kapitaal en markt

Stijgt de productie, dan moet het afzetkanaal meegroeien. Honing die niet kan worden verkocht kost meer dan honing die nooit is gemaakt.

Manieren om te groeien

• Delen: De goedkoopste weg; behoudt de eigen genetica en brengt geen ziekte binnen
• Zwermen scheppen: Gratis maar van onbekende herkomst; quarantaine is nodig
• Afleggers kopen: Snel; brengt ziekte- en genetisch risico mee
• Koninginnen kopen en delen: Versnelt de groei en verbetert de genetica

Delen is op kosten én biosecurity de soundste weg.

Een realistisch tempo

Het aantal volken in één jaar verdubbelen kan technisch, maar het betekent dat de honingoogst van dat jaar grotendeels wordt opgegeven.

Het evenwicht is een deel van het seizoen aan groei besteden en een deel aan productie.

Reserves

Groei is niet alleen toename; het is het vermogen verlies op te vangen.

Winterverliezen zijn normaal. Genoeg afleggers aanhouden om ze te dekken is goedkoper en veiliger dan volken kopen.

Wanneer stoppen

• De opbrengst per volk daalt
• De controles rekken op; zwermen worden gemist
• Ziekte en varroa duiken vaker op
• De oogst kan niet worden verwerkt; raat staat te wachten
• Het werk is niet leuk meer