Kunstmatige inseminatie is de enige methode waarbij beide kanten van de paring volledig worden bepaald.

Waarom zij bestaat

Een koningin paart in de lucht met veel darren die uit een wijde omgeving komen. Bij vrije paring is de vaderlijke kant dus onbekend — de helft van de genetica ontbreekt in de stamboom.

• Vrije paring: Geen controle over de darren
• Afgelegen bevruchtingsstation: Aanzienlijke controle, niet volledig
• Inseminatie: Volledige controle

Waarvoor het wordt gebruikt

• Teeltprogramma's die met bepaalde lijnen werken
• Inteelt sturen op grond van bekende afstamming
• Onderzoek naar erfelijkheid van kenmerken
• Instandhouding van zeldzame ondersoorten

Wat het vraagt

• Een stereomicroscoop en instrumentarium
• Verdoving met koolzuurgas
• Geschoolde uitvoering — het is een vaardigheid die wordt geleerd
• Rijpe darren van bekende afkomst
• Tijd per koningin

Na de ingreep

De koningin wordt in een klein volk gezet en begint na enkele dagen te leggen. Het broedbild wordt beoordeeld:

• Gesloten en gelijkmatig → geslaagd
• Hiaatrijk → onvoldoende sperma of inteelt
• Bult darrenbroed in werkstercellen → de koningin wordt vervangen

De grenzen

Zij is niet geschikt voor grootschalige productie: te arbeidsintensief en te duur per koningin.

Bovendien blijft genetische verscheidenheid van belang. Meervoudige paring geeft een volk verscheidenheid en weerbaarheid; te nauw sturen kan die verkleinen.

Voor de gewone imker

Niet praktisch — maar de resultaten van programma's die haar gebruiken bereiken u wel, via de koninginnen en lijnen die eruit voortkomen.

Wat u zelf kunt doen: darrenraat laten staan in geselecteerde volken en deelnemen aan plaatselijke teeltprogramma's.