Ramen moeten van de stand naar de verwerkingsruimte en na het seizoen naar de opslag. Beide vragen bescherming.

Bij vervoer van volle ramen

• Gesloten kisten of afgedekte bakken; volle raten in het open lokken onmiddellijk roverij
• Ramen mogen niet schuiven; vul lege ruimte op
• Rechtop houden en niet op de raat stapelen
• Snel verwerken; niet dagenlang laten staan

Roverij begint bij de oogst vaker dan bij welke andere handeling ook, en losse raat is de gebruikelijkste aanleiding.

Bij opslag na het seizoen

Uitgebouwde raat is waardevol: zij wordt bij de volgende dracht direct gevuld terwijl kunstraat energie kost.

• Koud bewaren of invriezen: De veiligste methode; alle stadia van de wasmot sterven
• Of licht en luchtig: Ramen los van elkaar in een lichte ruimte
• Beschermd tegen knaagdieren
• Weg van geuren; was neemt ze op

Wat een goede kist moet kunnen

• Bijendicht sluiten
• De ramen op afstand houden zodat de raat elkaar niet raakt
• Stapelbaar zijn
• Te reinigen zijn

Wat u niet moet doen

Chemische middelen voor opgeslagen raat laten residuen in was achter en komen via kunstraat terug in de kringloop. Koud bewaren maakt ze overbodig.

Raat met stuifmeel

Dit is wat de wasmot het meest aantrekt. Zulke raat wordt niet onbeschermd bewaard; invriezen is hier de aangewezen weg.

Sorteren bij opslag

• Donkere broedraat gaat uit omloop en wordt gesmolten, niet bewaard
• Beschadigde ramen worden gerepareerd vóór opslag
• Het jaartal op het raam laat later zien welke raat toe is aan vervanging