Bijenbrood is stuifmeel dat door de bijen in de cel is gestampt en daar door melkzuurgisting is omgezet. Het is de eiwitvoorraad van het volk.

Hoe het ontstaat

De bijen stampen het stuifmeel aan, voegen honing en klierafscheiding toe en sluiten de cel af met een laagje honing. Onder luchtafsluiting begint de melkzuurgisting.

Het resultaat verschilt van vers stuifmeel: het is houdbaarder, zuurder van smaak en gemakkelijker verteerbaar.

Waarvoor het volk het gebruikt

Uitsluitend voor eiwit. De voedsterbijen eten het om hun voedersapklieren te laten werken, en die klieren maken het larvenvoedsel.

Zonder bijenbrood kan er geen broed worden opgekweekt — ook niet met honing in de kast.

De verbinding met de winterbijen

Wat een winterbij maanden laat leven is haar vetlichaam, dat in de late zomer wordt opgebouwd uit eiwit.

Bijenbrood wegnemen vóór of tijdens die opbouw raakt dus rechtstreeks de overwintering. Dit is de belangrijkste reden om er terughoudend mee te zijn.

Verscheidenheid telt

De aminozuursamenstelling van stuifmeel verschilt per plantensoort. Eén bron levert een onvolledig eiwitpakket.

Een volk met gevarieerd bijenbrood is weerbaarder; de afweer werkt beter en de winterbijen leven langer. Daarom verzwakt een volk in monocultuur ook wanneer het overvloedig lijkt gevoed.

Als product

Bijenbrood wordt gewonnen door het uit de raat te halen — met de hand uitsteken, of de raat invriezen en breken. Er is geen vanger zoals bij stuifmeel.

• Vochtiger dan gedroogd stuifmeel en dus bederfelijker
• Koelketen noodzakelijk; invriezen is de veiligste weg
• Schimmel is een reëel risico; bij twijfel niet gebruiken
• Allergische reacties zijn mogelijk

De afweging

Van alle producten is dit het meest rechtstreeks genomen uit wat het volk nodig heeft. Winnen hoort alleen te gebeuren bij sterke volken met overschot, en niet vóór de opkweek van de winterbijen.