Ramen moeten worden vervoerd van de stand naar de slingerruimte en na het seizoen worden opgeslagen. Beide vragen bescherming — tegen roverij, tegen plagen en tegen beschadiging.

Vervoer van volle ramen

• Gesloten kisten of afgedekte bakken; volle raten in het open lokken onmiddellijk roverij
• Ramen mogen niet schuiven; vul lege ruimte op
• Rechtop houden en niet stapelen op de raat
• Snel verwerken; niet dagenlang laten staan

Roverij begint bij de oogst vaker dan bij welke andere handeling ook, en losse raat is de gebruikelijkste aanleiding.

Opslag na het seizoen

Uitgebouwde raat is waardevol: zij wordt bij de volgende dracht direct gevuld terwijl kunstraat energie kost. Zij verdient dus bescherming.

• Koud bewaren: De veiligste methode; bij lage temperatuur stopt de ontwikkeling van de wasmot en invriezen doodt alle stadia
• Licht en lucht: Ramen los van elkaar in een lichte, luchtige ruimte bemoeilijken het werk van de mot
• Weg van geuren; was neemt ze op
• Beschermd tegen knaagdieren

Wat u niet moet doen

Chemische middelen voor opgeslagen raat laten residuen in was achter en komen via kunstraat terug in de kringloop. Koud bewaren maakt ze overbodig.

Raat met stuifmeel

Dit is wat de wasmot het meest aantrekt. Zulke raat wordt niet onbeschermd bewaard; invriezen is hier de aangewezen weg.

Waar u op let bij opslag

• Donkere broedraat gaat uit omloop en wordt gesmolten, niet bewaard
• Beschadigde ramen worden gerepareerd vóór opslag
• Het jaartal op het raam laat later zien welke raat toe is aan vervanging

De kastkeverwaarschuwing

Waar de kleine kastkever voorkomt is opgeslagen raat een risico. Snel verwerken en koud bewaren zijn dan de enige betrouwbare maatregelen.