Bal üretimi, kovana ballık takmakla başlamaz. Ana kaynağa hazır bir koloniyle girmekle başlar. Kaynak açtığında henüz güçlenmemiş koloni, o kaynağı kendi gelişimi için harcar; fazla vermez.

Zamanlama meselesi

Bir işçi arı yumurtadan çıkışa yaklaşık üç hafta, sonra tarlacı olmaya bir iki hafta daha ihtiyaç duyar. Yani ana kaynakta çalışacak arılar, kaynaktan yaklaşık beş hafta önce yumurta olarak bırakılmıştır.

Pratik sonuç: ilkbaharda yapılması gereken hazırlık, kaynağı görünce değil, kaynağı hesaplayarak yapılır. Kaynağı bekleyen arıcı geç kalmıştır.

Ballık yönetimi

• Zamanında tak. Yavrulukta yer daralmadan ballık verilmelidir; geç kalınırsa ana arı yer bulamaz ve oğul eğilimi artar
• Az verme. Dar alan hem oğulu tetikler hem depolamayı sınırlar
• Fazla da verme. Zayıf koloni geniş alanı koruyamaz; mum güvesi ve yağmacılık riski doğar
• Ana arı ızgarası: Ballığı yavrudan arınmış tutar; buna karşılık zayıf koloni ve örülmemiş temel petekte arıları yavaşlatabilir

Ne zaman hasat

Ölçüt takvim değil, olgunluktur. Arılar suyu yeterince uçurunca gözü sırlar; sırlama koloninin "bu bal hazır" demesidir.

Çerçevenin büyük bölümü sırlıysa hasat edilebilir. Kısmen sırlı çerçevede süzmeden önce nem ölçülmelidir. Erken alınan bal mayalanır ve bütün parti kaybedilir.

Hasat sırasında

• Az duman kullan. Yoğun duman balın aromasına geçer
• Arı kaçıran kullan. Fırçalamak ya da üflemekten koloni için daha sakindir
• Yağmacılığa dikkat et. Kaynak kesildiyse açıkta petek bırakma, hızlı çalış
• Kolonini aç bırakma. Kışlık stoku hesapla; hasat, koloninin ihtiyacından fazlasını almaktır

Ayrı hasadın değeri

Kaynak dönemine ve arılığa göre ayrı süzmek üç şey kazandırır: tek çiçek balı iddiasını savunulabilir kılar, karakter farklarını korur ve sorun çıktığında izlenebilirlik sağlar.

Hepsini tek kazanda birleştirmek bu üçünü de kaybettirir.

Beslemeyle hasadın ayrımı

Ballık takılıyken şurup verilmez. Arı şurubu işler ve peteğe koyar; sonuçta elde edilen ürün bal olmaz. Bu ayrım hem yasal hem etik açıdan kesindir.

Verimi belirleyenler

• Koloninin ana kaynağa hazır olması
• Arılık yerinin kaynağa yakınlığı
• Hava koşulları — nektar salgısı sıcaklık ve neme bağlıdır
• Varroa ve hastalık baskısı
• Ana arının yaşı ve kalitesi
• Oğul verilmemiş olması

Bunların çoğu hasat döneminde değil, aylar öncesinde belirlenir.