Ana arı, koloninin tek üreyen dişisidir. Yönetici değildir; koloninin üreme ve bütünlük merkezidir.

İki işlevi

• Yumurta bırakmak: Koloninin nüfusu buna bağlıdır
• Feromon salgılamak: Koloniye analı olduğunu bildirir, işçi arıların yumurtalık gelişimini baskılar, koloniyi bir arada tutar

İkinci işlev en az birincisi kadar önemlidir. Feromon zayıfladığında koloni yenilenme ya da bölünme sinyali alır.

Görünüş

• Karnı işçi arıdan belirgin biçimde uzun
• Kanatları karnının tamamını örtmez
• Bacakları daha uzun ve açık duruşlu
• Hareketi daha sakin ve düzenli
• Polen sepeti yok

Ana arıyı bulmak zaman alır; işaretleme bu süreyi belirgin biçimde kısaltır.

Gelişim ve çiftleşme

Ana arı, işçi arıyla aynı yumurtadan çıkar; farkı sürekli arı sütüyle beslenmesidir.

Çıkıştan birkaç gün sonra çiftleşme uçuşuna gider ve çok sayıda erkek arıyla çiftleşir. Aldığı spermi ömrü boyunca kullanır.

Çoklu çiftleşme koloniye genetik çeşitlilik sağlar; bu, hastalıklara dayanıklılığı doğrudan artırır.

Yumurtlama

Ana arı gözü ölçer ve buna göre karar verir:

• Döllenmiş yumurta dişi verir: işçi arı ya da ana arı
• Döllenmemiş yumurta erkek arı verir

Bu yüzden erkek arının babası yoktur.

Yaşlanma

Yumurtlama kapasitesi ve feromon salgısı yıllarla azalır. Sonuçları:

• Yavru düzeni bozulur, delik delik olur
• Oğul eğilimi artar
• Koloni ana arıyı kendi değiştirmeye kalkar

Düzenli ana arı yenileme, oğul baskısını ve davranış sorunlarını birlikte yönetir.

Anasızlık belirtileri

• Yumurta yok
• Acil ana arı gözleri yapılmış
• İşçi gözlerinde kabarık erkek yavrusu — yalancı ana işareti
• Göz başına birden çok yumurta
• Koloninin huzursuz ve gürültülü olması