Kat atmak, koloniye yeni alan vermektir. Basit görünür ama zamanlaması hem oğulu hem verimi doğrudan etkiler.

Neden zamanlama önemli

Alan darlığı, oğulun en güçlü tetikleyicisidir. Ana arı yumurtlayacak yer bulamadığında koloni bölünmeye hazırlanır.

Öte yandan erken ve fazla verilen alan da sorun yaratır: koloni ısıtamadığı alanı savunamaz, kenar yavrusu üşür ve zararlılar yerleşir.

Doğru zamanlama bu ikisi arasındadır.

Ne zaman kat atılır

Yaygın ölçüt: mevcut alanın yaklaşık dörtte üçü dolduğunda yeni kat verilir.

Bakılacak işaretler:

• Çerçevelerin çoğu arı ile kaplı
• Yavruluğun büyük bölümü dolu
• Kenar çerçevelerde depolama başlamış
• Kaynak akımı yaklaşıyor

Kaynak akımından önce yer verilmelidir; akım başladıktan sonra vermek geç kalmaktır.

Nereye eklenir

İki yaygın yaklaşım vardır:

• Üste ekleme: Yeni kat en üste konur. Basittir; arıların yukarı çıkması biraz zaman alabilir
• Araya ekleme: Yeni kat dolu katın altına, yavruluğun üstüne konur. Arılar boşluğu doldurma eğilimiyle daha hızlı çalışır

Serin havalarda üste ekleme daha güvenlidir; koloninin ısı dengesini daha az bozar.

Örülmüş petek mi temel petek mi

• Örülmüş petek: Arı doğrudan doldurur; akımda en verimli seçenektir
• Temel petek: Arı önce örmelidir; enerji ister. Ancak petek yenileme için gereklidir

Pratik yaklaşım ikisini karıştırmaktır: örülmüş peteklerin arasına temel petek koymak, arıyı örmeye yönlendirir.

Ana arı ızgarası

Ballığı yavrudan arınmış tutar. Buna karşılık zayıf koloniyi ve örülmemiş temel peteği yavaşlatabilir.

Kullanılacaksa, arıların yukarı geçmesini kolaylaştırmak için ızgaranın üstüne örülmüş petek koymak yararlıdır.

Alanı daraltmak

Alan yönetimi tek yönlü değildir. Kaynak bittiğinde ve sonbaharda alan geri alınır.

• Boş ve kullanılmayan çerçeveler çıkarılır
• Fazla katlar alınır
• Koloni ısıtabileceği hacme indirilir

Gereğinden geniş kışlayan koloni, ısı ve stok kaybeder.

Özet

Alan, arıcının koloniye verdiği en dolaysız sinyaldir. Zamanında verilen kat oğulu önler ve verimi artırır; geç verilen kat oğulu tetikler, erken verilen kat koloniyi zorlar.