İlkbahar bakımı, kışı çıkaran koloniyi ana kaynağa hazırlama işidir. Yapılanlar kadar yapılmayanlar da önemlidir; erken dönemde en sık zarar, gereğinden fazla müdahaleden gelir.

İlk kontrol

Kovanı tamamen açmadan önce dışarıdan çok şey öğrenilir:

• Polen taşınıyor mu? Polen girişi neredeyse her zaman yavru olduğunu gösterir
• Uçuş yoğunluğu koloninin gücü hakkında fikir verir
• Kovan ağırlığı stok durumunu söyler
• Ölü arı miktarı ve dışkı lekesi kışlama kalitesini gösterir

İlk tam kontrol, hava yeterince ısındığında ve kısa tutularak yapılır. Soğukta uzun süre açık kalan kovan yavruyu üşütür.

Neye bakılır

• Ana arı var mı: Ana arıyı görmek şart değil; yumurta ve düzenli yavru yeterlidir
• Yavru düzeni: Sıkı ve düzenli mi, delik delik mi
• Stok: Bal ve polen yeterli mi
• Koloni gücü: Kaç çerçeve arı kaplıyor
• Hastalık belirtisi: Yavruda bozukluk, koku, deforme kanat

En büyük risk: ilkbahar açlığı

Kış kayıplarının önemli bölümü ocak-şubat değil, mart-nisanda gerçekleşir. Sebep basittir: yavru üretimi başlamıştır, tüketim hızla artmıştır, kaynak henüz açmamıştır.

Bir soğuk dalgası bu dönemde koloniyi bitirebilir. Kovanı tartmak ya da elle kaldırıp ağırlık hissetmek en basit kontroldür.

Gerekiyorsa besle; ama kaynak açtıktan sonra beslemeyi kes.

Gereğinden fazla yapılan hatalar

• Erken genişletme: Koloni ısıtamayacağı alana yayılırsa kenar yavrusu üşür, kireçli yavru başlar
• Sık açma: Her açış ısı ve zaman kaybettirir
• Petek düzenini bozma: Yavru alanını bölmek koloniyi zorlar
• Aşırı temizlik: Kovan tabanındaki döküntü sonra da temizlenebilir

Sıralı yapılacaklar

• Stok kontrolü ve gerekirse besleme
• Analık kontrolü; sorunluysa erken müdahale
• Zayıf kolonileri birleştir ya da güçlendir
• Ölü koloniler varsa otopsi yap ve sebebini yaz
• Alanı koloninin gücüne göre ayarla
• Petek yenileme planını başlat
• Varroa düzeyini ölç
• Oğul dönemi yaklaşınca kontrol aralığını sıklaştır

Hesap yapmak

Ana kaynakta çalışacak arılar, kaynaktan yaklaşık beş hafta önce yumurta olarak bırakılmış olmalıdır. İlkbahar bakımının bütün amacı bu hesabı tutturmaktır.

Bölgende ana kaynağın ne zaman açtığını yazmaya başla; birkaç yıl sonra bu kayıt en değerli aracın olur.