Ana arı yenileme, koloninin ana arısını arıcının seçtiği bir ana arıyla değiştirmesidir. Arıcının koloni üzerindeki en güçlü müdahalelerinden biridir: genetik, davranış ve verim tek işlemle değişir.

Ne zaman yenilenir

• Yaş: Yumurtlama ve feromon salgısı yıllarla düşer; oğul eğilimi artar
• Yavru düzeni bozulduğunda: Delik delik yavru, işçi gözlerinde kabarık erkek yavrusu
• Huysuzluk: Aşırı savunmacı koloni komşuluk sorunu yaratır
• Hastalığa yatkınlık: Israrla kireçli yavru ya da yüksek varroa üremesi
• Anasızlık ya da yalancı ana

Kabul meselesi

Koloni yabancı ana arıyı kolay kabul etmez. Kabulü belirleyen etkenler:

• Anasız kalma süresi: Birkaç saat anasız kalmış koloni daha isteklidir
• Kaynak durumu: Kaynak varken kabul kolaydır; kıtlıkta zordur
• Koloni durumu: Yalancı ana bulunan koloni çok zor kabul eder
• Yavaş tanıştırma: Kafes kullanımı şarttır

Kafesle tanıştırma

Yeni ana arı bir kafes içinde koloniye verilir. Kafes, arıların ana arıyı görmesini ve kokusunu almasını sağlar ama saldırmasını engeller.

• Eski ana arı önce alınır
• Birkaç saat sonra kafes yavru alanına yerleştirilir
• Arıların kafes üzerindeki davranışı izlenir: sakin duruyorlarsa kabul olumlu, ısırıyor ve saldırıyorlarsa erkendir
• Kabul olumluysa çıkış açılır; ana arı kendi zamanında çıkar

Kabul edilmediğinin işaretleri

• Kafes üzerinde saldırgan kümelenme
• Ana arıya ısırma davranışı
• Serbest bırakıldıktan sonra ana arının bulunamaması
• Yeni ana arı gözlerinin yapılması

Sonrası

Kabul edildikten sonra kovan bir süre açılmamalıdır. Yumurta görülmesi kabulün kesinleştiğini gösterir.

Yeni ana arının yavru düzeni birkaç hafta içinde değerlendirilir; sıkı ve düzenli yavru alanı iyi bir işarettir.

Ne kazandırır

• Oğul eğiliminin düşmesi: Genç ana arı belirgin fark yaratır
• Davranış değişikliği: Huysuz koloni birkaç hafta içinde sakinleşir
• Yavru boşluğu: İşlem sırasında oluşan boşluk varroa uygulaması için pencere açar
• Genetik iyileştirme: Hijyenik davranış ve verim özellikleri seçilebilir

Özet

Ana arı yenileme, bir sorunu çözmenin ötesinde bir planlama aracıdır. Düzenli yenileme yapan arıcı hem oğul baskısını hem davranış sorunlarını hem de bazı sağlık risklerini birlikte yönetir.